مواظب  سقـوط شهـرها بـاشید

- بابک کابلی

تجربه نشان داده است که طالبان و حامیان بیرونی‌شان در آستانه رویداد‌‌های کلانی مثل نشست‌‌های جهانی در مورد افغانستان، تلاش می‌کنند که تلکس‌‌های خبری رسانه‌‌های جهانی را اشغال کنند. در سال گذشته طالبان موفق شدند که در آستانه برگزاری نشست مجموع عمومی سازمان ملل متحد، شهر کندز را سقوط دهند. حالا هم نگرانی عمده این است که در جریان نشست بروکسل یک شهردیگر سقوط کند. اگر یک شهر در جریان نشست بروکسل یا حداقل یکی یا دو روز بعد از آن سقوط کند، فضای رسانه‌ای و تبلیغاتی در اختیار طالبان و حامیان بیرونی آنان قرارمی‌گیرد.
طالبان و دستگاه‌‌های استخباراتی پشتیبان‌شان، در آستانه رویداد‌‌های بزرگ جهانی، فعالیت‌‌های اوپراتیفی خود را تشدید می‌کنند. آنان از طریق عوامل نفوذی‌شان در پاسگاه‌‌های مهم و قرارگاه‌‌های اصلی نیروهای امنیتی که سد مدافع شهرها است، کار استخباراتی می‌کنند و با تطمیع یک تعداد از افسران، زمینه سقوط یک شهر را فراهم می‌سازند. این روزها اوضاع در اطراف ترینکوت، لشکرگاه و کندز خوب نیست. والی ننگرهار هم دیروز استعفا داد. استعفای او در آستانه بروکسل، خلای مدیریتی در یکی از ولایات کلیدی ایجاد می‌کند.
طالبان تلاش می‌کنند که به این شهرها رخنه کنند و این تلاش‌‌ها به احتمال قوی در روزهای آینده تشدید می‌شود. سران حکومت باید قبل از عزیمت به بروکسل و حتا در جریان نشست مواظب خطوط نبرد در اطراف شهرهای آسیب‌پذیر باشند. باید رییس‌جمهور و رییس اجرایی همیشه اطلاعات دقیق و دست اول در مورد رویداد‌‌های امنیتی حتا در جریان نشست بروکسل به دست بیاورند و هدایات لازم را به مسوولان حکومتی بدهند تا هیچ خلایی باقی نماند. حکومت در روزهای گذشته اقداماتی را روی دست گرفت تا بتواند جبهات را تقویت کند. از جمله‌ی این اقدامات می‌توان به معاش بخششی برای منسوبان نیروهای امنیتی افغانستان اشاره کرد. این امرسبب می‌شود که منسوبان امنیتی بیشتر از گذشته دل به کار بدهند.
اگر نشست بروکسل موفقانه برگزار شود و هیچ اتفاق بزرگ امنیتی در افغانستان نیفتد، نهاد دولت در افغانستان تقویت می‌شود. دیگر همه باور می‌کنند که دولت به یک نهاد پایدار اجتماعی در کشور بدل شده است. حامیان بیرونی طالبان از جمله پاکستانی‌‌ها تبلیغ می‌کنند که افغانستان یک قلمرو قبایلی و عقب‌مانده است و نیازی به دولت مدرن ندارند. پاکستانی‌‌ها مردم افغانستان را شایسته‌ی زمامداری مثل ملامحمدعمر و جلادانی مثل ملادادالله می‌دانند. آنان دولت افغانستان را یک نهاد بی‌ریشه و پوشالی می‌دانند که حمایت اجتماعی ندارد. اگر یک شهر در جریان نشست بروکسل سقوط کند، حامیان خارجی طالبان، تبلیغات‌شان را تشدید می‌کنند و سقوط یک ولایت را نشانه زوال دولت در افغانستان تعبیر خواهند کرد.
افغانستان به یک دولت مدرن نیاز دارد. دولت مدرن باید در افغانستان تقویت شود. مردم افغانستان هم می‌دانند که صرف در موجودیت یک دولت می‌توانند صاحب امنیت، توسعه‌ی اقتصادی و روابط نورمال با دنیا باشند. در وضعیتی که دولتی وجود نداشته باشد و گروه‌‌های مختلف با هم درگیر باشند، هیچ نوع عزت و حرمتی به مردم افغانستان باقی نمی‌ماند. سران حکومت هم باید به خوبی وضعیت را مدیریت کنند. برای جلوگیری از سقوط ولایات حتا اگر ممکن باشد، به فرماندهان موثر در جبهه صلاحیت‌‌های زیادی داده شود. باید دایره‌ی اختیارات فرماندهان واحد‌‌های اردو و پولیس ملی در صورت نیاز بزرگ‌تر شود تا نیروهای امنیتی خوب بدرخشند.
سقوط یک شهر علاوه براین که عواقب زیان‌باری به نهاد دولت دارد، به وجهه شخصی سران حکومت وحدت ملی هم آُسیب می‌زند. در گزارش‌‌های سازمان ملل متحد از بقای حکومت وحدت ملی به عنوان یک دست‌آورد یاد می‌شود. سران حکومت وحدت ملی با هم‌دیگر اختلاف‌‌ نظرهای عمیق دارند. تنش‌‌های ماه اسد رییس‌جمهور و رییس اجرایی گواه این امر است. تا هنوز سران حکومت موفق به تطبیق موافقت‌نامه ۲۹ سنبله ۱۳۹۳ نشده‌اند. این اختلاف‌‌ها بسیاری‌‌ها را به این نتیجه رسانده بود که حکومت وحدت ملی از درون می‌شکند و دوام نمی‌آورد. همین موضوع سبب شده است که سازمان ملل متحد دوام کار حکومت در این دوسال را یک دست‌آورد ارزیابی کند. حفظ بن‌بست نظامی و دفع حملات تهاجمی طالبان برای اشغال شهرها، دست‌آورد مجموع نهاد دولت و نیروهای امنیتی است. اما بقای حکومت وحدت ملی، دست‌آورد سران حکومت ارزیابی می‌شود. اگر خدای نخواسته یکی از شهرها سقوط کند، هردو دست‌آورد خدشه‌دار می‌شود.
تردیدی در این نیست که طالبان اگر هم موفق به اشغال یک شهر شوند، نمی‌توانند آن شهر را نگهدارند. طالبان جاذبه‌ای برای مردم افغانستان ندارند. دلیل بقای طالبان، ماشین کشتار آنان است. غیر از ماشین کشتار یا همان اسلحه، بمب و مهارت‌‌های چریکی و تروریستی، گروه طالبان چیز دیگری ندارد. آنان چیزی به نام قدرت نرم، تیوری و آرمان‌‌های متعالی ندارند. پیام این گروه برای مردم افغانستان هیچ تازگی ندارد. آنان پیام نجات ندارند. به همین دلیل است که نمی‌توانند یک شهر را در کنترول خود نگهدارند. اما با این هم نباید اجازه داده شود که طالبان، حتا برای یک ساعت هم بر یک شهرمسلط شوند.

اشتراک گذاري با دوستان :