وضعیت تخار را جدی بگیرید

- سیداکرم بارز

تخار ولایتی در شمال‌شرق افغانستان و دارای شانزده ولسوالی می‌باشد. باشندگان این ولایت تاجیک، ازبک و پشتون‌اند. برخی از ولسوالی‌های این ولایت هم‌مرز با ولسوالی‌های ولایات بدخشان، کندز و بغلان می‌باشد، به همین دلیل، گروه‌های مخالف دولت به ولسوالی‌های این ولایت رفت‌‌و‌آمد می‌کنند.
ولسوالی‌های خواجه غار، درقد‌، ینگی قلعه و اشکمش از ولسوالی‌های ناامن این ولایت می‌باشند. طالبان سال گذشته پس از تصرف ولایت کندز، مدت کوتاهی ولسوالی خواجه غار را نیز به کنترول درآوردند. طالبان به مدت دو ماه، اداره ولسوالی درقد را نیز در تصرف خویش داشتند و اشکمش و ینگی قلعه نیز شاهد درگیری‌های زیادی میان طالبان و نیروهای امنیتی بوده است. حضور گروهای مسلح غیر‌قانونی، قاچاقبران مواد مخدر به‌شدت ناامنی‌ها در این ولسوالی‌ها افزوده و این گروه‌ها از فقر، بی‌کاری و محرومیت‌های مردم استفاده ابزاری می‌کنند. هم‌جواری ولسوالی ینگی قلعه و درقد با کشورهای آسیای میانه نیز پای جنگجویان خارجی را به منطقه کشانیده است.
پس از سقوط طالبان‌، کم‌ترین توجه به حکومتداری سالم، توسعه متوازن و عرضه خدمات اساسی به مردم این ولایت صورت گرفته و در یک‌و‌نیم دهه اخیر، حکومت مرکزی، اشخاص مطلوب‌، مسلکی و کارفهم را در رهبری این ولایت تعیین نکرده‌اند، چهره‌های فاسد، تکراری و غیر‌موثر به‌دلیل وابستگی‌های سیاسی و فامیلی به زورمندان و سیاسیان محلی مقرر شده‌اند. برخی از تیکه‌داران قومی، ظاهرا منافع شخصی‌شان را در خطر دیده، به بهانه تامین نشدن عدالت قومی در تقسیم کرسی‌ها و پروژه‌های انکشافی، مردم را علیه دولت به جاده‌ها می‌آورند.
در سال‌های گذشته، برخی از شخصیت‌های سیاسی پس از برکناری از قدرت در مرکز، به ولایت تخار رفته و علیه دولت بد و رد می‌گفتند، اما با برگشت به قدرت، این ولایت را به باد فراموشی سپردند. این وضعیت سبب شده تا گروه‌های مسلح غیر‌‌مسوول، قاچاقبران و زورمندان محلی روز به روز فربه‌تر شوند و از این ولایت تصویر منفی خشونت، تجاوز جنسی، اختطاف، خشونت بر زنان و آزار و اذیت مردم ایجاد شود و تنور اختلافات قومی و سیاسی گرم نگاه داشته شود.
اکثریت گروه‌های مسلح غیر‌مسوول توسط نمایندگان این ولایت در شورای ملی و شورای ولایتی حمایت سیاسی، مالی و تسلیحاتی می‌شوند.
داکتر یاسین ضیا، که از ده ماه به این‌سو، به‌عنوان والی تخار تعیین شده است، وعده‌های زیادی مبنی بر بهبود حکومتداری، تامین امنیت و عرضه خدمات اساسی به مردم داد، و جلسات گزارش‌دهی مقامات رده اول این ولایت را دایر کرده و تعدادی از مقامات فاسد و غیر‌موثر را برکنار و علیه زورمندان اعلام ایستادگی کرده نیز الگوی حکومتداری بهتر را به‌دست آورد، اما دیری نگذشت که وی به دامن زورمندان محلی سقوط و امیدواری مردم را به یاس مبدل کرد.
عین‌الدین رستاقی، از اعضای شورای ولایتی تخار به‌صورت بی‌رحمانه کشته شد و تاکنون اداره محلی تخار نتوانسته است عاملان اصلی این رویداد را بازداشت و به پنجه قانون بسپارد و ظاهرا پولیس تخار در بازداشت عاملان اصلی این قضیه کوتاهی کرده است. هیات حقیقت‌یاب این قضیه مانند سایر هیات‌های حقیقت‌یاب نمی‌توانند در کاهش تنش‌ها و اختلاف نقش اساسی ایفا کنند.
در ولسوالی ینگی‌قلعه، تفنگ‌داران غیر‌مسوول در قاچاق سلاح و مواد مخدر و حمایت از طالبان نقش داشته و درگیری میان ملک تاتار و عبدالغفور در چند روز گذشته جان چندین تن را گرفت.
فرمانده پولیس ولسوالی فرخار، در برابر فرمان تبدیلی‌اش مقاومت کرده، وضعیت این ولسوالی را به شدت ناامن ساخته و هر آن احتمال درگیری مسلحانه میان مخالفان و موافقان فرمانده پولیس وجود دارد.
عبدالقهار خرمابی، فرمانده قطعه شاهراه کندز- تخار و چندین تن دیگر به تاریخ ۲۵ ماه حمل ۱۳۹۵ در اثر کمین افراد مسلح غیر‌مسوول در ولسوالی فرخار کشته شدند، اما تا کنون عاملان این رویداد بازداشت نشده است.
این وضعیت سبب شده است که نهادهای امنیتی این ولایت نتوانند در تامین امنیت و خلع سلاح گروهای مسلح و زورمندان‌ موفق شوند ادارات عدلی و قضایی در پیگیری قضایا و تطبیق عدالت، و ادارات انکشافی در راه‌اندازی پروژه‌های بازسازی و توسعه‌ای با مشکلات جدی مواجه شده‌اند.
راه ساده بیرون رفت از این آشفته‌بازار این است که افراد کارفهم، مسلکی و متعهد در بخش‌های ملکی و امنیتی این ولایت گماشته شوند، گروهای مسلح غیر‌قانونی خلع سلاح و بازداشت شوند و برای سردسته‌های این گروه‌ها کرسی‌هایی بیرون از ولایت داده شود که این افراد از محلات و مناطق‌شان بیرون شوند.

اشتراک گذاري با دوستان :