همکاری هند و جاپان در چابهار می‌تواند آسیا را دگر‌گون کند

- نویسنده: کانچی گوپتا ترجمه و تلخیص: ضیا صادق منبع: دی وایر

همکاری با توکیو، در مورد پروژه بندر چابهار به‌عنوان سکوی پرشی برای دهلی جدید عمل خواهد کرد و این کار دهلی را قادر خواهد ساخت تا همکاری‌های قابل اعتباری را با سهام‌داران خارجی به‌وجود آورد و وجهه اقتصادی و سیاسی خود را در منطقه بالا ببرد. دیدار اخیر نریندرا مودی، نخست‌وزیر هند از ایران و امضای تفاهم‌نامه بندر چابهار، در حقیقت امضای تفاهم‌نامه بزرگ سه‌جانبه بود که از چندین دهه انتظار راه‌اندازی آن می‌رفت. برای هند، سرمایه‌گذاری مشترک در بندر چابهار با کشورهای ایران و افغانستان، نه تنها گسترش فعالیت‌های اقتصادی این کشور به افغانستان و آسیای مرکزی است، بلکه از سوی دیگر به نحوی دورزدن پاکستان در فعالیت‌های تجاری منطقه‌ای نیز می‌باشد و در واقع این کار در مقابل با بندر گوادر یعنی بندر مشترک پاکستان و چین است. حالا کشور جاپان نیز برای توسعه بندر چابهار به هند پیشنهاد داده است.
به گزارش رسانه‌های خبری، چنین به‌نظر می‌رسد که توکیو مشتاق همکاری با دهلی جدید، در قسمت ساختار زیربناها در بندر چابهار می‌باشد که این ساخت‌و‌سازها شامل ساختن خود بندر و ساختمان‌های صنعتی خواهد بود. از سوی دیگر توکیو، خواستار ایجاد روابط قوی‌تر با تهران است، شینزو آبه، نخست‌وزیر جاپان قرار است تفاهم‌نامه‌ای را در باره بندر چابهار، در جریان دیداری که قرار است اواخر سال جاری صورت بگیرد، به امضا برساند.
تمایل جاپان برای مشارکت در پروژه چابهار نه تنها از نیاز این کشور برای محافظت از منافع انرژی این کشور در آسیای غربی ناشی می‌شود، بلکه بعد دیگر آن تمایل این کشور برای بازی مستقلانه و بدون امریکا در منطقه می‌باشد. در سال‌های اخیر، سیاست‌گذاران جاپانی تاکید دارند که خطرات منافع توکیو، در آسیای غربی و اهمیت تقویت چهره این کشور در خاورمیانه نیاز می‌باشد. از دیدگاه هند، همکاری میان دهلی جدید و توکیو در بندر چابهار می‌تواند ارزش اقتصادی بندر را بالا ببرد.
مذاکره میان دهلی جدید و توکیو برای توسعه خط اتصال منطقه موضوع بی‌سابقه‌ای نیست. توسعه همکاری‌های جاپان و هند به مناطق آسیای غربی از زمان اعلام بیانیه مشترک در پایان دیدار نخست‌وزیر جاپان در دسامبر سال ۲۰۱۵ اعلام شد. در این دیدار نخست‌وزیران هر دو کشور در مورد توسعه و تحکیم ساختار‌های واقعی و پایدار و انکشاف اتصال میان هند و کشورهای دیگر تفاهم کردند که علاوه بر همکاری در قسمت مبارزه بر ضد تروریسم و شریک‌ساختن معلومات استخباراتی نیز می‌شد.
کشور جاپان اخیرا هند را در قسمت راه‌اندازی سیستم زیر‌ساخت‌های دریایی با هند کمک کرده است. مذاکرات توکیو و دهلی جدید برای نصب جنراتور ۱۵ میگاوات برق در جزیره اندمان جنوبی جریان دارد. گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که جاپان شاید، زنجیره‌ای از سنسورهای زیر دریایی هند را نیز تمویل مالی کند. از سوی دیگر توافق‌نامه‌های همکاری دو‌جانبه در قسمت نیروی زیردریایی میان این دو کشور نیز در سال‌های اخیر امضا شده است. برجسته‌تر از همه، همگرایی میان دو قدرت کلیدی آسیا، می‌تواند روی مهندسی امنیتی اقیانوس هند در منطقه تاثیر داشته باشد. روزنامه وال استریت ژورنال در مقاله‌ای نوشت که هند، امریکا و جاپان در حال شکل‌دادن، یک برنامه امنیتی جدید دریایی، در آسیا‌ اند که به‌شکل قاطعانه‌تر در مقابل چین می‌باشد. توسعه چابهار زمینه اساس‌گذاری نقش موثر‌تر برای هند و جاپان را در اقیانوس هند به‌وجود خواهد آورد. افزایش همگرایی در بخش‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی، دهلی جدید و توکیو را به همکاران طبیعی بدل خواهد کرد.
منافع جاپان در آسیای غربی قابل دقت است. مثلا هند و جاپان، از نخستین وارد کنندگان‌هایدرو کاربن از خلیج فارس‌اند. وابستگی‌های انرژی آن‌ها به خلیج به ۸۰ درصد می‌رسد. تا دهه ۱۹۹۰ رابطه جاپان با کشورهای خلیج تا حد زیادی به ابعاد اقتصادی محدود شده بود. در پهلوی تلاش‌های نظامی جاپان در سال ۲۰۰۴ در عراق، توکیو هم‌چنان برای پیدا کردن جایگاه سیاسی در منطقه تلاش کرد. تلاش‌های ناموفق توکیو به گروه چهار‌جانبه خاور‌میانه، مذاکرات هسته‌ای ایران و مبارزه غیر‌نظامی ضد داعش، نخست‌وزیر جاپان نقش دیپلوماتیک فعال و برجسته‌ای را در دیدارهایش از ترکیه، مصر، اسرایل، فلسطین، اردن، کویت، امارات متحده عربی، قطر، عربستان و بحرین از سال ۲۰۱۲ به این طرف بازی کرده است.
فراتر از نیازهای اقتصادی و تجارتی، همکاری‌های جاپان و هند می‌تواند به‌عنوان تغییردهنده بازی و قدرت پویا در آسیا باشد. این دو کشور در همکاری با یک‌دیگر می‌توانند روابط خویش را با کشورهای آسیای غربی استحکام ببخشند و برنامه‌های مبارزه ضد تروریسم را نیز راه‌اندازی کنند.

اشتراک گذاري با دوستان :