گفتگوهای صلح زیر سایه حملات تروریستی

- نویسنده: سنجی کُمار برگردان: ضیا صادق منبع: دیپلومات

دو حمله وحشتناک در عین روز ثابت کرد که استراتژی کنونی بر ضد طالبان کار‌آمد نبوده و باید فکری در مورد آن کرد. بیستم جنوری (سی‌ام جدی) روز خونین برای پاکستان و افغانستان بود. دو گروه وابسته با طالبان در فاصله چند ساعت، حملات وحشتناک را در پاکستان و افغانستان راه اندازی کردند. حمله تروریستی در پاکستان در شهر شمال‌غربی این کشور در دانشگاهی روی داد که در نتیجه آن ۲۲ نفر کشته و بیش از ۶۰ نفر دیگر زخمی شدند. دانشگاه پادشاه‌خان در شهر چهارصده در ایالت خیبر پشتونخواه موقعیت دارد. این حمله در مراسمی صورت گرفت که به گرامیداشت رهبر مشهور پشتون پادشاه خان برگزار شده بود؛ کسی که دانشگاه مذکور به نام او مسمی گردیده است. تیراندازی‌ها، دقیقا در جریان مراسم شعرخوانی آغاز شد؛ سپس جنگ چهارساعته بین نیروهای امنیتی پاکستان و حمله‌کنند‌گان به طول انجامید و در این جریان تعدادی از شاگردان و استادان جان دادند و در زمره قربانی‌های غم‌انگیز ترور و وحشت قرار گرفتند.
در شامگاه همان روز، بس حامل کارمندان تلویزیون طلوع در افغانستان نیز مورد حمله انتحاری قرار گرفت. در این حادثه هفت ژورنالیست کشته و تعدادی دیگر زخمی شدند. برای نخستین بار بود که به این تعداد ژورنالیست در کابل توسط طالبان مورد حمله قرار گرفتند. این دو حمله یک نکته مشترک را بیان می‌کنند: اهداف مورد حمله طالبان «اهداف نرم» پنداشته می‌شود که اغلب از اعمال این گروه انتقاد کرده‌اند. انستیتوت‌های علمی و رسانه‌ها در باره ابراز نظر‌شان برضد طالبان آزاد‌اند. حمله بالای دانشگاه پادشاه خان شبیه حمله تروریستی بالای مکتب نظامی پیشاور در یک سال قبل می‌باشد. در حمله تروریستی آن زمان بیش از ۱۵۰ تن کشته شدند که بیشتر آن‌ها اطفال بودند. این دانشگاه ۴۰ کیلومتر از مکتب نظامی فاصله دارد، و به‌صورت جالب در منطقه‌ای قرار دارد که جایزه صلح نوبل به ملاله یوسف‌زی داده شد؛ کسی که یک بار به‌خاطر حمایت از حق تحصیل دختران مورد حمله قرار گرفت.
روزنامه دان چاپ پاکستان نوشت که عمر منصور طراح اصلی حمله به مکتب نظامی در پیشاور، مربوط تحریک طالبان پاکستانی در صفحه فیسبوک خود، مسوولیت حمله به دانشگاه پادشا خان را به عهده گرفته است. آن‌ها گفته‌اند که چهار حمله‌کننده به داخل دانشگاه فرستاده شدند. اما، رستم شاه مهمند، تحلیلگر مقیم پیشاور در مصاحبه‌ای با دیپلومات، نسبت به ادعای تحریک طالبان پاکستانی ابراز تردید کرد. او می‌گوید این حمله ممکن است عکس واکنشی به حملات جاری در مناطق وزیرستان شمالی بر ضد طالبان باشد. مقامات اسبق پاکستانی به این باور‌اند که «اعدام مجرمین حمله به مکتب نظامی در پیشاور می‌تواند یکی دیگر از دلایل این حمله باشد. از سوی دیگر بعضی این حملات را مربوط به گروه تروریستی داعش می‌دانند.»
فرستاده اسبق پاکستان در امور افغانستان قویا استدلال می‌کند که با حمله بالای دانشگاهی در پاکستان «هنوز زود است که درباره پروسه گفتگوهای صلح میان حکومت افغانستان و طالبان که در مراحل اولیه‌اش قرار دارد، قضاوت کرد و یا عکس‌العمل نشان داد.» علاوه بر این، طالبان افغان که بازیگران اصلی به حساب می‌آیند در گفتگوهای اخیر صلح حاضر نبودند.
عبدالحکیم مجاهد، معاون شورای عالی صلح افغانستان در واکنش به حادثه روز چهارشنبه، می‌گوید که بهترین جواب به حملات تروریستی در منطقه‌، پروسه صلح می‌باشد. مجاهد در صحبت با دیپلومات گفت: «برای پایان دادن به خشونت‌های جاری، گفتگوهای صلح مهم می‌باشد.» هم‌چنان نماینده اسبق طالبان در سازمان ملل متحد نیز خاطر‌نشان می‌سازد که «تمام چهار کشور (افغانستان، پاکستان، امریکا و چین) با یک‌دیگر هماهنگی خواهند کرد تا بر ضد شورشگری در کشورهای‌شان مبارزه کنند. به‌نظر من آن‌ها به اساس منافع متقابل هر چهار کشور کار می‌کنند.»
اما واقعیت این است که گسترش خشونت در افغانستان اعتماد مردم را نسبت به پروسه‌ی صلح بیشتر نمی‌سازد. شاپور اکبری، ژورنالیست مقیم کابل می‌گوید: «پروسه صلح به‌عنوان نیرنگی برای امیدوار نگهداشتن مردم می‌باشد.» از آغاز سال جدید تا کنون، کابل شاهد حد‌اقل شش حمله انفجاری بوده که زندگی چندین تن را گرفته است. این در حالی است که پیش از این، هرگز افغانستان شاهد چنین افزایش حملات در فصل زمستان نبود. این نشان می‌دهد که طالبان نه تنها استراتژی جدید را در پیش گرفته‌اند، بلکه دولت را در حالت تدافعی قرار داده تا بتوانند حملات خود را در سراسر کشور گسترش دهند.
حملات ۳۰ جدی، این حقیقت را تقویت کرد که هر دو کشور پاکستان و افغانستان نیاز به اعتماد‌سازی متقابل برای خنثا کردن تروریسم در منطقه دارند به خاطری که از بی‌اعتمادی عمیق که بین دو کشور وجود دارد، شورشیان نهایت استفاده را می‌کنند. اگر این دو کشور دیدگاه خود را نسبت به مسایل تغییر دهند و روابط تازه‌ای را بر اساس اعتماد بنا سازند، هردو کشور زندانی برای ترور و وحشت خواهند شد.

اشتراک گذاري با دوستان :