اثر انباشت زباله‌ها برآلودگی محیط‌زیست

- مریم حسینی

با آن‌که در این اواخر بر اساس گزارش‌های منتشر شده، آلودگی هوای شهر کابل کاهش یافته است، اما انباشت زباله‌های شهری در سطح شهر امکان تغییر کیفیت هوا را به‌وجود آورده است.
اداره ملی حفاظت محیط‌زیست کشور می‌گوید بر اساس ارزیابی‌های اخیری که از سوی این اداره انجام یافته است، علاوه بر انتشار بوی تعفن شدید، ذرات معلق آن می‌تواند بر میزان آلودگی هوای کابل اثر مستقیم بگذارد.
غلام‌محمد ملکیار، معاون مسلکی اداره ملی حفاظت محیط‌زیست کشور می‌گوید: «بر اساس ارزیابی‌هایی که در روزهای عید و قبل و بعد از عید داشته‌اند‌، جمع‌آوری نشدن زباله‌ها وکثافات از سطح شهر علاوه بر اخلال زندگی شهروندان، ذرات معلق و جامد این زباله‌ها به هوا انتشار یافته و این خودش یک بخش عمده آلودگی را می‌تواند به بارآورده و کیفیت هوا را تغییر بدهد.»
غلام‌محمد ملکیار می‌افزاید: «در این اواخر زحمات زیادی کشیده شد تا کیفیت هوا بهتر شود اما انباشت زباله‌ها در شهر باعث می‌گردد که کیفیت هوا خراب گردد.»
این اداره می‌گوید تجمع زباله‌ها حتا می‌تواند اثرات منفی روی انساج درختان بر جای بگذارد.
ملکیار معاون مسلکی اداره ملی حفاظت محیط‌زیست کشور می‌گوید زباله‌های جامد به مرور زمان می‌توانند به ذرات معلق آلوده کننده هوا تبدیل گردند و از این طریق بر سوخت و سازفرش نباتی اثر منفی بگذارند. این ذرات انساج نباتی را بند می‌سازند در این صورت، تنفس برای درختان با مشکل مواجه شده و بالاخره این ذرات معلق مضر باعث می‌گردند که درختان در نهایت خشک شوند.
در همین حال این اداره می‌گوید بر اساس مسوولیتی که در قبال حفاظت از محیط‌زیست دارد، درباره جمع‌آوری هر‌چه سریع‌تر زباله‌های شهری مقام‌های عالی‌رتبه را در جریان قرار داده است، که اگر روزانه این زباله‌ها به مکان‌های تعیین شده انتقال نیابد باعث زیان اقتصادی نیز می‌شود.
هم‌چنان اداره ملی حفاظت محیط‌زیست کشور می‌گوید انباشت زباله‌های شهری باعث می‌گردد که حشرات مضر تولید شوند و جمع‌آوری نشدن این زباله‌ها به مدت طولانی به ازدیاد نسل این حشرات می‌انجامد که این خودش باعث تخریب محیط‌زیست می‌شود.
بیشتر از یک ماه می‌شود که تجمع زباله‌ها در هر گذر و محل و جاده‌ها به‌دلیل نبود بودجه برای خرید تیل موترهای انتقال‌دهنده زباله‌ها می‌گذرد. مردم از این موضوع شکایت داشته و رنج می‌برند.
بانو حلیمه، خانم خانه‌داری است که می‌گوید اکثر مردم از اطراف آمده‌اند و فرهنگ شهر‌نشینی را یاد ندارند ویا نمی‌توانند فرهنگ شهر‌نشینی را به‌صورت درستش تطبیق کنند.
بانو حلیمه می‌گوید: «اگر دولت ما بودجه برای انتقال زباله‌ها ندارد و اقتصادش پایین آمده، خود مردم می‌توانند دست‌به‌دست هم بدهند. هر ناحیه از خود وکیل گذر دارد، آمر حوزه دارد و در هر ناحیه و گذری حتما یک تاجرو یا یک سرمایه‌دار زندگی می‌کند و حتا از مردم از هر کس به اندازه توانش پول جمع‌آوری کنند و هر ناحیه همراه شهرداری تفاهم کنند و زباله‌های هر ناحیه به خارج از شهر انتقال پیدا کنند.»
بانو حلیمه می‌افزاید: «اگر این کار صورت نگیرد شاید فاجعه‌ای خطرناک‌تر از داعش و طالب رخ دهد.»
هم‌چنان این بانوی خانه دار می‌گوید مردم از این وضعیت آرام نیستند و بی‌حد و اندازه رنج می‌برند. بوی تعفن است. نمای شهر خراب شده. باقی مانده قربانی‌ها هم‌چنان بر زباله‌ها افزوده شده‌اند، وضع بسیار خراب شده است.
این در حالی است که نثار‌احمد حبیبی، رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید. تولید زباله‌ها در شهر هر سال در مراسم عید قربان بیشتر می‌شود و مواد زاید ناشی از قربانی‌ها تولید ۲۴ ساعته را به ده چند افزایش می‌دهد.
رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید: «براساس محاسبات انجام شده ۳۴ هزار تن مواد اضافی از دو‌و‌نیم میلیون مواشی که در کابل ذبح شده تولید شده است . ما ناگزیر هستیم که شبانه روزی کار بکنیم تا حالت عادی نظافت را به شهر برگردانیم.»
شهرداری کابل می‌گوید از حدود یک‌ونیم ماه به این‌سو موترهای انتقال‌دهنده پس‌مانده‌های مواد مصرفی شهری سوخت نداشتند.
به‌گفته وی مصرف سوخت ریاست تنظیف روزانه ۱۵ تا ۱۷ هزار لیتر تیل می‌باشد اما در این اواخراین مقدار به ۳ تا ۵ هزار لیتر تیل کاهش یافته بود که کار پس ماند.
ریاست تنظیف شهرداری کابل می‌گوید: «از روزی که رسمیات بعد از عید شروع شده به شدت کار انتقال زباله‌ها جریان یافته است. با حشرهای تنظیف مردمی ‌که راه‌اندازی شده، نزدیک به ۵ هزار تن زباله از نواحی کابل بار‌گیری شده است و تا آخر همین هفته وضعیت تنظیف شهر کابل را به حالت عادی برمی‌گردانیم و از هم شهریان عزیز نیز می‌خواهیم با شهرداری همکاری لازم را انجام دهند تا وضعیت تنظیف شهر بهتر شود.»
نثاراحمد حبیبی، رییس تنظیف شهرداری کابل هم‌چنان می‌افزاید: «در حشرهای مردمی ‌که گرفته می‌شود، ما آرزو داریم که مردم و شرکت‌های ساختمانی که وسایط دارند بیایند و با ما همکاری کنند. همیشه این صدا را بالای مردم زدیم و از مردم خواسته‌ایم که با شهرداری همکاری لازم را داشته باشند متاسفانه یک احساس نیک در قبال نظافت شهردر بین مردم وجود ندارد. ما از شهروندان شکایت نمی‌کنیم اما گلایه می‌کنیم که واقعا مواد زاید را بی‌پروا و بی‌اعتنا به هر جای می‌اندازند. در جوی‌ها، در پیاده‌روها و در کوچه‌ها در حالی که مسوولیت ما نیست که جوی‌ها را پاک‌کاری کنیم ما فقط زباله‌هایی را در یک نقطه جمع می‌شوند را بار‌گیری کرده و انتقال می‌دهیم.»
در همین حال رییس تنظیف شهرداری کابل می‌گوید: «اگر صفر عشاریه یک در‌صد قانون در کشور پیاده می‌شد، مردم بیشتر با شهرداری همکاری می‌کردند متاسفانه به قانون کسی احترام نمی‌گذارد. از قانون کسی هراس ندارد و ای کاش حاکمیت قانون در کشور برپا می‌بود که همگی در سایه قانون آرام زندگی می‌کردیم.»
شهرداری کابل می‌گوید برای نظافت شهر بدیلی به جز بخش خصوصی برای واگذاری امور تنظیف وجود ندارد. طرح‌ها و پالیسی‌هایش وجود دارد و در استراتژی شهرداری نیز پیش‌بینی شده و امید می‌رود رهبری دولت امور تنظیف شهر را به بخش خصوصی بسپارد که بخش خصوصی بهتر از ریاست تنظیف کار می‌کند.
این در حالی است که داد محمد بهیر، کارشناس و رییس پیشین آبرسانی کابل‌، می‌گوید هر انسانی که در شهر زندگی می‌کند در ۲۴ ساعت در حدود یک کیلو‌گرام مواد اضافی عضوی و غیرعضوی تولید می‌کند. در کابل حدود ۵ میلیون نفر زندگی می‌کنند و در ۲۴ ساعت حدود ۵ هزار تن زباله تولید می‌شود. این رقم در کشورهای پیشرفته بیشتر است.
این کارشناس مسایل محیط‌زیست می‌گوید: «این زباله‌ها باید روزانه به مکان‌های معیین انتقال داده شوند. اما پیش از آن، باید مواد عضوی و غیر‌عضوی کثافات جداسازی شوند. زیرا مواد عضوی قابل تجزیه و باز یافت هستند و از آن‌ها مواد دیگری ساخته می‌شود. مواد غیر‌عضوی، سنگ و خشت و شیشه باید در جایی دفن گردند. اما این سیستم در شهرداری‌ها وجود ندارد.
به‌گفته وی اگر روزانه ۶ یا ۷ تن زباله در شهر کابل تولید می‌گردد، شهرداری ۲ یا ۳ تن آن را می‌کشند و متباقی آن در سطح شهر پراکنده می‌شوند. این حالت نه تنها باعث آلودگی آب‌ها در دراز‌مدت می‌گردد، بلکه در کوتاه‌مدت آب‌ها را آلوده می‌سازند، چون اکثر چاه‌ها سرپوشیده نیستند و از طریق وزش باد ذرات پراکنده در محیط داخل آب‌ها می‌شوند. اگر از طریق باد انتقال نیابند از طریق باران آلودگی‌های باقی مانده جذب زمین می‌شوند و از منافذ زمین داخل آب‌های زیر زمینی می‌گردند.
هم‌چنان داد محمد بهیر می‌گوید ۷۰ درصد شهر کابل را ساحات غیر‌پلانی در برگرفته و وقتی کثافات عضوی و غیر‌عضوی و حتا کثافات انسانی از این ساحات در بارندگی‌ها سرازیر می‌شوند بر روی جاده‌ها خشک می‌شوند و باعث آلودگی آب، و محیط و هوا می‌شوند.
اما چه راه‌حل‌هایی برای کاهش آلودگی‌های آب و هوا و سرانجام محیط‌زیست از سوی کارشناسان پیشنهاد می‌گردد، داد محمد بهیر به این باور است که هم مردم مسوولیت دارند و هم شهرداری‌ها. مردم باید در پاک نگهداشتن محیط‌زیست سهیم باشند و باید کثافات را که شامل عضوی و غیر‌عضوی می‌شود را در پاکت‌های جدا‌گانه قرار دهند و شهرداری‌ها باید در هر کوچه زباله‌دانی‌های جداگانه برای کثافات عضوی و غیر‌عضوی داشته که براساس رنگ متمایز باشد که هنگام انتقال در موتر‌ها با هم مخلوط نشوند.
داد محمد بهیر هم چنان می‌افزاید: «اما این کار از سوی شهرداری کابل صورت نمی‌گیرد. تمام زباله‌دانی‌ها در جاهای دور ساخته شده و یا قرار داده می‌شوند. زباله‌ها از هم تفکیک نمی‌گردند و تمام آن‌ها یک جا به چمتله انتقال می‌یابند که آن جا هم به‌دلیل گسترش شهر جزیی از کابل شده است.»
داد محمد بهیر وضعیت کنونی کابل از نظرمیزان آلودگی‌های محیطی را بد ارزیابی می‌کند و می‌گوید کابل در حال حاضر به یک زباله‌دانی بزرگ تبدیل شده به‌ویژه دریای کابل. در یای کابل مرکز فاضلاب درست شده است. تقریبا ۵۹۳ کنکشن فاضلاب مستقیما به دریای کابل متصل شده است و هر روز وضع بد‌تر می‌شود و هیچ توجهی در این قسمت وجود ندارد.

اشتراک گذاري با دوستان :