نسل آینده سلامت دماغی کم‌تر دارد

- سهیلا وداع خموش

ماه‌گل پنجاه ساله در حالی که دیگر نیروی جوانی را در وجودش احساس نمی‌کند، دختر شش‌ساله‌ای را به دوش کشیده و کشان کشان دهلیز‌های شفاخانه اورتوپیدی صلیب سرخ را می‌پیماید. تنها چیزی که توجه هر رهگذر را به ماه‌گل جلب می‌کرد، کودک شش‌ساله با حرکات غیرنورمال و با اعضای ناقص بود که ماه‌گل آن را به سختی حمل می‌کرد. دخترک صداهای عجیب و نا مفهوم از گلو بدر می‌کرد و گاهگاهی به‌صورت مادرش چنگ می‌انداخت. دست‌ها و پا‌هایش به‌طور عجیب به سمت دیگری برگشته‌ بودند، با آنهم با چیغ‌های کوتاه و چنگ انداختن به وسیله ضبط نمی‌گذاشت با مادرش مصاحبه صورت گیرد.
ماه‌گل باشنده ولایت کابل در حالی که تلاش می‌کرد کودک بیمارش را آرام کند، می‌گوید: «این دختر شش سال عمر دارد، از زمانی‌که به دنیا آمد دچار فلج دماغی بود، این طفل نه حرف زده می‌تواند، نه نشسته و نه راه گشته. در کل یک طفل معلول است که در این سن و سال مسوولیت نگهداریش را دارم. او موهایم را می‌کشد، به صورتم چنگال می‌اندازد و اگر مانع این کارش گردم وجودم را دندان می‌گیرد.»
به‌گفته ماه‌جان، ازدواج او به اساس مشوره فامیل‌ها صورت گرفته و شوهرش پسر‌خاله‌اش می‌باشد و داکتران یکی از عوامل بیماری دخترش را نیز در همین ازدواج خانوادگی می‌دانند.
او از یک‌سال به این‌سو دخترش را به شفاخانه صلیب سرخ جهت تداوی می‌آورد و در این مدت دخترش تنها می‌تواند اندکی قادر به نشستن شود و حرف را بفهمد. او انتظار دارد تا به دخترش وسایل کمکی بدهند.
در همین حال، ظاهر باشنده چهل‌ستون کابل می‌گوید: «دو طفلم غیرنورمال است، یکی‌اش یازده‌ساله و دیگرش حدود پنج‌ساله می‌باشد. چهار طفل داریم که دو بیمار و دوی دیگرش سالم می‌باشند.» این دو طفل اعضای وجودشان شخی داشته و از یک سال به این‌سو از نمو و رشد باز مانده‌اند. او می‌افزاید: «داکتران علت بروز این بیماری را در کودکانم ازدواج‌های نزدیک می‌گویند، چون من و خانمم دختر و پسرخاله می‌باشیم.»
به‌گفته او، نگهداری این دو کودک خیلی مشکل می‌باشد، «این‌جا به‌خاطری مراجعه کرده‌ام که برای کودکانم وسایل کمکی برای فراگیری حرکت‌های مستقل مساعدت گردد.» او می‌افزاید: «ورزش‌های که داکتران این شفاخانه برای کودکانم تجویز کرده‌اند تا حدی موثر تمام شده است و کودک یازده‌ساله‌ام اکنون می‌تواند از این‌که رفع حاجت کند به مادرش خبر دهد، نان را با قاشق خودش بخورد و غیره بهبودی‌های در او ظاهر گردیده است.»
خواجه وثیق‌الله صدیقی، مسوول بخش اطفال فلج دماغی شفاخانه ارتوپیدی کمیته صلیب سرخ در کابل می‌گوید: «هفته‌وار ۴۰ الی ۵۰ کودک بیمار فلج دماغی جهت تداوی و رهنمایی مراجعه می‌کنند. از چند سال به این‌سو تعداد فلج دماغی در کودکان افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته است.»
به‌گفته او، خدماتی که برای این بیماران ارایه می‌گردد، عبارت از خدمات فیزیوتراپی، تداوی فزیکی، سهولت‌های وسیله کمکی و قالب‌ها برای مستقل بودن‌شان می‌باشد، در ضمن برای خانواده‌ها هدایت‌های لازم برای بهبود‌شان داده می‌شود.
کودکانی که دارای فلج دماغی‌اند برخی از علایم را دارا می‌باشند که به‌طور مثال در سنین اولیه برخی از فعالیت‌های که باید یک کودک از خود بروز دهد، قادر به آن حرکات نیستند. این‌گونه کودکان فاقد توجه، فهم و فاقد حرکات نورمال کودکانه می‌باشند.
عوامل عمده بروز این‌گونه بیماری‌ها عبارت اند از دلایل جنگ، ازدواج‌های قرابتی، موجودیت برخی از امراض در مادر قبل از ولادت، صدمات خود کودک و مادرش در جریان بارداری، استفاده دوا‌ها در جریان بارداری و غیره.
داکتر صدیقی می‌افزاید: «بیماران نظر به وخامت و شدت بیماری‌شان خفیف، متوسط، و شدید می‌باشد که خفیف آن نسبی خوب می‌گردند و متوسط نیز در مدت زمان طولانی بهبود حاصل می‌کنند، اما شدید آن به طور کلی قابل تداوی نمی‌باشد.»
نجم‌الدین هلال، رییس مرکز اورتوپیدی در کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌گوید: «با تاسف رقم فلج دماغی به مقایسه به سال‌های گذشته ۴۰ الی ۴۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد. در هفت نمایندگی صلیب سرخ که در مرکز و ولایات وجود دارد، در سال ۲۰۱۴ به تعداد ۲۵۲۸ طفل که دچار فلج دماغی می‌باشند نزد ما راجستر شده است. در حالی که تنها در شش ماه سال ۲۰۱۵ چهارده‌صد‌و‌شصت‌و‌شش مریض داشته‌ایم و از شروع فعالیت ما (۱۹۸۸) میلادی تا کنون ۱۸ هزار و شش‌صد‌و‌بیست‌و‌سه کودک را ثبت و راجستر داریم، اما باید گفت که در شروع فعالیت، ما رسیدگی به فلج دماغی نداشتیم ولی در چند سال اخیر نظر به مراجعه این‌گونه بیماری‌ها این بخش فعال گردید.» او می‌افزاید که ما در هفت مرکز موجود خود در مرکز و ولایات که یک بخش رسیدگی به بیماری‌های فلج دماغی را ایجاد کرده‌ایم که این‌گونه بیماران افزایش یافته‌اند.»
به‌گفته او، عوامل فلج دماغی هرچند دقیق نشده است، اما عوامل احتمالی آن عبارت از استفاده دواهای غلط توسط مادران، کمبود و نرسیدن غذاهای خوب برای مادر، نرسیدن اکسیجن در هنگام ولادت، بروز مکروب‌ها در مادر، صدمه‌ها و غیره می‌باشد، اما عامل عمده آن ازدواج‌های نزدیک می‌باشد که در ردیف اول قرار دارد.
آقای هلال می‌افزاید: «ما هیچ‌گاه کودک را به حالت نورمال درآورده نمی‌توانیم، اما اگر این فلج دماغی باعث مشکل فزیکی می‌شود و حرکات را در کودک مانع می‌گردد، ما برای او توان بخشی می‌دهیم و تلاش می‌کنیم مستقل حرکت کنند. تلاش می‌شود که نگذاریم وضعیت او بدتر گردد. در ضمن ما می‌خواهیم به والدین بفهمانیم که پول‌های‌شان را در راستای تداوی کودک‌شان در داخل و خارج از کشور به هدر ندهند. چون این‌گونه کودکان تداوی دوایی و یا جراحی ندارند.»

اشتراک گذاري با دوستان :