مجسمه تخریب‌شده بودا به پا ایستاد

- نوروز رجا- بامیان

عقربه ساعت نیمه‌‌شب را نشان می‌دهد. ساکنان شهر پس از دو روز جشن، سرور و پایکوبی به خواب رفته‌اند. هوا تاریک است. تنها گاه‌گاهی ستاره‌ها با برقک‌زدن از قله‌های شاخ فولادی و رواق‌های خالی مجسمه‌های بودا خود‌نمایی می‌کنند.
مغاره‌نشینان اطرف این رواق‌ها زود‌تر از همه به خواب رفته‌اند. با وجودی که آنان حسرت از دست دادن مجسمه‌های ایستاده در داخل این رواق‌ها را بیشتر به دل دارند، نمی‌داستند که دوباره مجسمه‌ها زنده می‌شوند.
در سال ۱۳۷۹ قامت‌های ۵۵ متره صلصال و۳۷ متره شهمامه با گلوله‌باران از بین رفته بودند. استخوان‌های‌شان هم توسط صدها کیلوگرام مواد منفجره آن‌چنان خاکستر شده بود که هیچ کسی فکر نمی‌کرد آنان دوباره به پا ایستاده شوند و به روی مردم لبخند زنند.
چهارده سال از مرگ صلصال و شهمامه گذشت. در این مدت انسان‌های زیادی از گوشه و کنار دنیا به دیدن این دو موجود تاریخی آمدند. یکی به روح‌شان درود فرستاد، دیگری آفریدگارش را تحسین کرد و سومی به بازماندگان و کسانی‌که قرن‌ها با این مجسمه‌ها زندگی کرده بودند تسلیت گفت. شماری هم چند عکس یاد‌گاری در بالای نقش فرو ریخته این تندیس‌ها گرفتند و رفتند.
تعدادی هم از برخاستن و قد‌برافراشتن دوباره این تندیس‌ها می‌ترسیدند؛ مرگ این مجسمه‌ها را نابودی همیشگی‌شان می‌پنداشتند و خاطر‌شان جمع بود که دیگر هرگز این تندیس‌ها نخواهند ایستاد.
گاهی امید از زنده شدن صلصال و شهمامه به دل شماری از ساکنان این شهر و کسانی‌که در شهرهای دورتر زندگی می‌کنند جوانه می‌زد. آنان  امید داشتند شاید بتوان روزی این تندیس‌ها را ایستاده دید.
ساعت دوازده شب را نشان می‌دهد. صدها تن از انسان‌هایی که به مناسبت جشن بامیان، پایتخت فرهنگی سارک، به این ولایت آمده‌اند، در پای رواق‌های خالی صلصال جمع شده‌‌، برخاستن این مجسمه بزرگ را ثانیه‌شماری می‌کنند.
چشم‌ها به‌سوی رواق خالی صلصال دوخته و ضربان قلب بیشتر شده بود که ناگاه نوری درخشید و در میان هلهله و کف‌زدن‌های تماشاچیان، صلصال از میان تاریکی‌ها نمایان شد.
او، همانند صدها سال پیش، با‌وقار ایستاد. کف دستش را به ادای احترام بلند کرد همه را به حیرت فرو برد. حاضران زمانی که دیدند او با چشمان مهربان به‌سوی آنان می‌نگرد، همه یک صدا فریاد زدند: صلصال زنده شد… او نمرده است.
«جانسین یو» و خانمش «لیانهو» با چهره‌های بشاش داخل یک خیمه کوچک در پای این مجسمه سخت مصروف کار اند. این زن و شوهر چینایی وسیله‌ای ساخته‌اند که در شب با پخش نور می‌تواند مجسمه تخریب شده بودا را به‌شکل غیرفزیکی و به‌صورت واقعی نمایش دهد.
آنان می‌گویند: «این وسیله با هزینه حدود ۱۲۰ هزار دالر امریکایی ساخته شده و هدیه‌ای است از طرف کشور چین برای مردم افغانستان. وسیله یادشده تندیس ۵۵ متری صلصال را به‌شکل سه بعدی توسط نور نشان می‌دهد‌. «نمایش دادن مجسمه تخریب شده بودای ۵۵ متره درحالت ایستاده توسط این وسیله بسیار ارزان و اقتصادی است که در دوازده ساعت فقط ۵۰۰ افغانی مصرف دارد.
حدود ده سال پیش، این طرح از سوی جاپانی‌ها، به وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، پیشکش شده بود تا مجسمه ۵۵ متره «صلصال» از طرف شب با لایزر برای سیاحان به نمایش گذاشته شود. اما در آن زمان عملی نشد. اما جانسین و لیانهو می‌گویند: «هم اکنون این طرح از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان نیز مورد تایید قرار گرفته است و تمام وسایل مورد نیاز آن جهت نمایش دادن بودا در شب به ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان هدیه می‌شود.»
مجتبی میرزایی، باستان‌شناس افغانی‌تبار آلمانی که مدتی است برای تحکیم‌کاری و مرمت‌ شهر غلغله کار می‌کند، می‌گوید: «من از دیدن مجسمه صلصال واقعا حیرت‌زده شدم، چون توسط نور‌افگن به‌صورت واقعی و زنده، بودای صلصال را می‌بینم.»
او با دید کارشناسانه طرف مجسمه صلصال نگاه می‌کند و می‌افزاید: «این طرح یکی از بهترین راه‌های نمایش زنده و ثابت بودا است، این طرح تا‌کنون در هیچ جای دنیا مورد استفاده قرار نگرفته است.»
امیر فولادی، مسوول ایکوتوریزم بنیاد انکشافی آغا‌خان در افغانستان می‌گوید: «نمایش دادن مجسمه‌های تخریب شده بودا به‌صورت واقعی آن در رشد صنعت گردشگری، نه تنها برای بامیان بلکه به مردم و دولت افغانستان نیز موثر می‌باشد.»
بامیان با داشتن دو مجسمه تخریب شده بودا، شهر ضحاک، شهر غلغله، هزاران مغاره دوران بودایی، بند امیر و ده‌ها مناظر طبیعی دیگر یکی از دیدنی‌ترین ولایت‌های کشور است که سالانه هزاران توریست خارجی و داخلی را به سویش جلب می‌کند.

اشتراک گذاري با دوستان :