به قدرت‌های رقیب بهانه ندهیم

رییس‌جمهور غنی در یک سفر از پیش اعلام‌ناشده به عربستان رفت. این سومین سفر رییس‌جمهور غنی به عربستان سعودی است. سفر رییس‌جمهور غنی به عربستان، نه تنها این‌که برنامه‌ریزی شده نیست، دستور کار روشن هم ندارد. ارگ هم اطلاع‌رسانی دقیق در مورد هدف سفر و آجندای مذاکره با مقام‌های عربستانی نکرده است. نقش عربستان در تلاش‌هایی که برای مذاکره باطالبان صورت می‌گیرد، به کسی پوشیده نیست. اهمیت عربستان برای مسلمانان جهان هم واقعیتی است که کسی نمی‌تواند منکر آن باشد. قدرت و ثروت سعودی آن کشور را در موقعیت ممتازی قرار داده است که نه افغانستان می‌تواند آن را نادیده بگیرد و نه کشورهای دیگر. اما سفرهای متعدد رییس‌جمهور غنی به ریاض و لغو سفر برنامه‌ریزی‌شده ایشان به تهران، با اصل توازن هوشمندانه در روابط خارجی سازگار نیست.
سیاست خارجی ما باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که از آسیب رقابت‌های قدرت‌های منطقه‌ای در امن باشیم. رییس‌جمهور غنی برنامه‌ریزی کرده بود تا به تهران برود، مقام‌های ایرانی هم منتظر سفر ایشان بودند، اما کابل این سفر را به‌دلیل رویداد المناک پنجشیر به تعویق انداخت. لغو سفر رییس‌جمهور غنی به تهران، زیاد به مذاق همسایه غربی خوش نخورد. حالا که ایشان به عربستان سعودی آن‌هم بدون برنامه‌ریزی قبلی سفر کرده‌اند، حساسیت قدرت‌های رقیب ریاض، برانگیخته می‌شود. روابط خارجی ما باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که از آسیب رقابت‌های خونین تهران و ریاض در امن باشیم. شاید عده‌ای در تهران تصور کنند که لغو سفر رییس‌جمهور به آن شهر و سفرهای متعدد ایشان به سعودی، نشانه نفوذ بیش از حد ریاض بر کابل است.
با توجه به رقابت‌های خونین تهران و ریاض، شاید عده‌ای در تهران، نزدیکی کابل با عربستان را تهدید تصور کنند و به داغ کردن آتش جنگ بیندیشند. حکومت وحدت ملی باید در تنظیم روابط خارجی خود، حساسیت‌های قدرت‌های رقیب را در نظر بگیرد. نباید به حلقات تندرو در تهران بهانه بدهیم تا به آتش جنگ نیابتی هیزم بریزند. هم‌چنان باید بهانه‌های حلقات تندرو در سعودی را خنثا کنیم و اجازه ندهیم که عده‌ای تندرو، افغانستان را میدان نبرد نیابتی با نفوذ ایران بسازند. باید از تجربه کشورهای خاورمیانه پند بگیریم.
سوریه، لبنان، بحرین و دیگر کشورهای خاورمیانه نتوانستند در تنظیم روابط خارجی خود توازن هوشمندانه را رعایت کنند. به همین دلیل تهران و ریاض در این کشورها مصروف جنگ نیابتی هستند. چه کسی می‌تواند منکر جنگ نیابتی تهران و ریاض، در عراق، سوریه، بحرین و حتا لبنان باشد. ما نباید این جنگ‌ها را به کابل منتقل کنیم. نباید جنگ را از در بیرون کنیم و از پنجره وارد. نباید به‌گونه‌ای سیاست کنیم که شکل جنگ تغییر کند ولی به نام دیگر ادامه یابد. نباید وضعیت به سمتی برود که مثلا جنگ نیابتی پاکستان در کشور ما خاتمه پیدا کند و جنگ نیابتی دیگر آغاز شود.
حکومت وحدت ملی باید بسیار هوشمندانه سیاست کند. ما روابط استراتژیک با کشورهای عضو ناتو داریم، این به سود ما است و به سود منافع امنیتی این کشورها نیز است. اما همزمان با آن، روسیه و ساحه نفوذش در همسایگی ما قرار دارد. ایران و عربستان، دو قدرت منطقه‌ای رقیب هستند. هند و پاکستان هم قدرت‌های اتومی. در تنظیم روابط خارجی خود، باید اصل توازن هوشمندانه را رعایت کنیم و به هیچ جهتی بهانه ندهیم تا در سرزمین ما خون برپا کند. هیچ بعید نیست که حلقاتی در تهران و ریاض بخواهند سرزمین ما را به میدان نبرد نیابتی خونین بدل کنند. با رعایت اصل توازن هوشمندانه در روابط خارجی، بهانه بروز جنگ نیابتی خنثا می‌شود.

اشتراک گذاري با دوستان :