فساد مالی پروژه‌های معارف بامیان را متوقف ساخت

- نوروز رجا- بامیان

با آن‌که بیش از پنجاه درصد دانش‌آموزان ولایت بامیان در فضای باز، زیر درخت، زیر چپری و در مساجد درس می‌خوانند، اما ساختمان‌های شماری از مکاتب این ولایت که هشت سال پیش تهداب‌گذاری شده بود، تا هنوز تکمیل نشده است.
براساس مکتوب شماره ۱۳۴۳، تاریخ ۴/ ۹/۱۳۹۳ریاست معارف ولایت بامیان و مکتوب شماره ۷۷۵/۳۹۹، مورخ ۵/۳/۱۳۹۳ ولایت بامیان عنوانی وزارت معارف، پروژه‌های ساختمانی ۹ باب مکتب که توسط شرکت‌های مختلف قرارداد شده بود، نیمه‌کاره مانده و کار آن متوقف شده است.
تعداد ۱۱ باب مکتب که ۶ باب آن توسط وزارت احیا و انکشاف دهات از طریق دریچه معارف در سال ۱۳۸۵ با شرکت وحیدالله بکتاش و ۵ باب دیگر توسط موسسات غیردولتی قرار دادشده بود، تکمیل نگردیده است.
یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که فساد اداری و مالی، تداخل کاری میان وزارت‌خانه‌ها، ناهماهنگی میان ارگان‌های دولتی و ضعف مدیریت اداره محلی بامیان سبب شده تا هنوز هم تعمیر تعدادی از این مکاتب به بهره‌برداری سپرده نشود.
براساس جدول ضمیمه مکتوب شماره ،۸۴۳ مورخ ۳۱/۲/۱۳۹۳، ریاست معارف بامیان عنوانی وزارت معارف، تعمیر مکتب‌های باریکی شهیدان، سرقل توپچی، متوسطه گلستان، بیگل سیغان، مکتب قاضان، از طریق دریچه معارف توسط وزارت احیا و انکشاف دهات در سال ۱۳۸۵ با شرکت وحیدالله بکتاش قرارداد شده بود.
در حالی که هشت سال از این قرارداد می‌گذرد، کار تعمیر مکتب باریکی شهیدان ۸۰درصد، مکتب قاضان ۴۰درصد، مکتب گلستان۴۵ درصد، سرقل توپچی ۴۰درصد و متوسطه بیگل ۴۰ درصد انجام شده است و پروژه‌های آن متوقف می‌باشد.
سندهایی که به ۸صبح رسیده نشان می‌دهد که از مجموع ساختمان مکاتب ولایت بامیان که از طریق دریچه معارف توسط وزارت انکشاف دهات در سال ۱۳۸۵ قرارداد شده بود، ۷ باب مکتب بوده است. پنج باب آن نیمه‌کاره مانده، یک باب مکتب که به نام مکتب سچک یکاولنگ بود، در حد تهداب‌گذاری باقی مانده و یک باب آن گم است که در کجا باید ساخته می‌شد و از سرنوشت آن اداره‌های محلی اطلاعاتی در اختیار ندارد.
براساس جدول ضم مکتوب شماره ۶۸۹، تاریخ ۲/۶/۱۳۹۲، ریاست معارف بامیان که عنوانی وزارت معارف نگاشته شده است، تعمیر مکتب سرقل توبچی ۱۰ صنفه و متباقی این مکاتب دارای ۸ صنف بوده است که باید به‌صورت پخته و اساسی کار می‌شد.
مکتوب‌های تبادله شده بین اداره‌های مربوطه نشان می‌دهد که قیمت ساختن هر کدام این تعمیرها مبلغ ۱۳۱۰۰۰ دالر امریکایی بوده که جمله شش باب مکتب به مبلغ ۷۸۶۰۰۰ دالر امریکایی از سوی وزارت احیا و انکشاف دهات با شرکت وحیدالله بکتاش قرارداد شده بود و مکتب هفتم معلوم نیست که چگونه ساخته می‌شد و قیمت آن چند بوده است.
یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که پنج باب این مکاتب پس از هشت سال به‌طور اوسط ۵۰ درصد کار شده، اما از سرنوشت دوباب مکتبی که جزو همین هفت باب تعمیر دریچه معارف بوده هیچ ‌کسی نمی‌داند که چرا کارشان تا هنوز شروع نشده است.

 

حیف‌ومیل بودجه

شورای ولایتی بامیان بی‌سرنوشت ماندن این مکاتب را، حیف‌ومیل بودجه، خویش‌خوری در قراردادها و فساد اداری در دستگاه حکومت می‌خواند.
مولوی یوسف مظهری، یک عضو شورای ولایتی بامیان به ۸صبح گفت: «شرکت قراردادی به هیچ کسی پاسخگو نیست. حکومت با شرکت قراردادی با بی‌تفاوتی برخورد کرده است، اگر ضعف حکومت و دست داشتن مقام‌های حکومتی در فساد مطرح نمی‌بود، این تعمیرها نیمه‌کاره نمی‌ماندند.»
در همین حال، مسوولان ریاست معارف ولایت بامیان می‌گویند که در مورد نیمه‌کاره ماندن شماری از پروژه‌های این ریاست، اداره‌های مسوول را در جریان گذاشته‌اند.
محمدرضا ادا، رییس معارف بامیان گفت: «بارها به مراجع مختلف مکتوب فرستاده و تلاش کرده‌ایم کار ساختن این شش باب تعمیر مکتب تمام شود، اما همه این مکتوب‌ها فقط همین‌قدر نتیجه داده که شرکت قراردادی وحیدالله بکتاش در آخر سال ۱۳۹۲ برای دو هفته در بامیان آمد و در مکتب باریکی شهیدان یک سلسله کارهایی انجام داد و دوباره ناپدید شد.»
مسوولان محلی ولایت بامیان نیز می‌گویند که از طریق فرستادن ده‌ها مکتوب، وزارت‌های معارف و انکشاف دهات را در جریان قرار داده، اما این کار نتیجه‌ای در پی نداشته است.
آصف مبلغ، معاون ولایت بامیان به ۸صبح گفت: «از طریق ولایت مکررا به وزارت‌های مربوطه مکتوب فرستاده شده و از متوقف شدن کار گزارش شده، اما در نتیجه تنها سال گذشته وزارت احیا و انکشاف دهات وعده سپرد که کار این تعمیرها را به اتمام می‌رساند، اما متاسفانه تا هنوز کدام اقدام عملی نشده است.»

 

وزارت معارف مسوول است

با این حال، مسوولان وزارت احیا و انکشاف دهات می‌گویند که وزارت معارف مسوول پروژه‌های ساخت‌وساز مکتب‌ها می‌باشد.
داوود نعیمی، رییس اطلاعات و ارتباط عامه وزارت احیا وانکشاف دهات می‌گوید: «براساس پیشنهاد وزارت معارف، شورای وزیران در سال ۱۳۸۶ فیصله کرد که از این به بعد پروژه‌های سکتوری را وزارت‌های مربوطه کار کنند. براساس همان فیصله شورای وزیران، مسوولیت ادامه پی‌گیری و نظارت از پروژه‌های مکاتب که به نام دریچه معارف قرارداد شده بود، به‌دوش وزارت معارف سپرده شد. از این‌که وزارت معارف نتوانسته آن را پی‌گیری کند، پاسخگو خودشان است.»
اما مسوولان وزارت معارف با رد این ادعاها می‌گویند که تاکنون پروژه‌های وزارت احیا و انکشاف دهات را در بامیان تحویل نگرفته‌اند.
کبیر حقمل، سخنگوی وزارت معارف می‌گوید که وزارت معارف تا هنوز این پرژه‌ها را تسلیم نشده است، تا زمانی‌که حساب شرکت‌های قراردادی با وزارت انکشاف دهات تصفیه نشود، آنان نمی‌توانند این پروژه‌ها را افتتاح کنند.
آقای حقمل گفت: «این‌که تعدادشان هفت باب تعمیر است، مربوط پروژه‌های انکشافی و بازسازی وزارت احیا و انکشاف دهات می‌شد، وزارت معارف این قرارداد را امضا نکرده است، ولی با آن‌هم ما مکتوب متحدآلمال به وزارت انکشاف دهات، ولایت بامیان و دیگر مراجع مربوطه فرستاده‌ایم که شرکت‌ها بیایند کارشان را شروع کنند، اما حاضر نشدند.»
آقای حقمل در حالی این گفته‌ها را مطرح می‌کند که وزارت معارف در اوایل تابستان امسال گفته بود تا ختم سال جاری پروژه‌های ناتمام را تکمیل می‌کند.

 

عدم ثبت شرکت قراردادی

در عین حال، مسوولان محلی ولایت بامیان می‌گویند که شرکت وحیدالله بکتاش تاکنون در این ریاست ثبت نشده است.
یک مقام ولایت بامیان که نخواست نامش فاش شود گفت: «این شرکت مربوط یک جنرال قدرتمند است که او به هیچ‌کسی پاسخ‌گو نیست.»
این مقام به نقل از مسوول شرکت وحیدالله بکتاش گفت: «یکی از مسوولان این شرکت که یکبار در بامیان آمده به مقامات مسوول بامیان گفته بود که آنان اصلا به‌گفته‌های مقام‌های محلی توجه نمی‌کنند. دولت ده‌ها میلیون دالر از شرکت من قرضدار است تا قرضم را نپردازد این پروژه را تکمیل نمی‌کنم.»

 

ناتمام ماندن پنج باب مکتب دیگر

سندهایی که به ۸صبح رسیده نشان می‌دهد که ساختمان لیسه‌های ذکور شهیدان، مکتب دخترانه زرگران، لیسه نسوان زکریا، مکتب تی بوتی در مرکز بامیان و لیسه ذکور تگاب برگ در ولسوالی پنجاب این ولایت ناتمام مانده است.
این تعمیرها توسط دونرهای مختلف تمویل می‌گردد و شرکت‌های قراردادی آن نیز مختلف‌اند که به تاریخ‎های متفاوت تهداب‌گذاری شده، اما تا هنوز به بهره‌برداری سپرده نشده است.
از این میان لیسه دخترانه زرگران، نسوان زکریا و مکتب تی بوتی در سال ۱۳۹۰ و لیسه‌های ذکور شهیدان و لیسه ذکور تگاب برگ در سال ۱۳۸۵ قرارداد شده؛ اما در حال حاضر پروژه‌های یادشده متوقف می‌باشد.

 

سرنوشت نامعلوم ۳۲ باب مکتب دیگر

براساس مکتوب شماره ۷۷۵/۳۹۹، تاریخ ۵/ ۳/ ۱۳۹۳، مقام ولایت بامیان عنوانی وزارت معارف، ۳۲ باب مکتب دیگر که تحت برنامه اکوب یا شوراهای اداری در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۹ قرارداد شده بود، نیز نسبت تاخیر در پرداخت اقساط و پایین بودن قیمت پروژه‌ها تاکنون تکمیل نشده‌اند.
یافته‌های ۸صبح نشان می‌د‌هد که دلیل تکمیل نشدن بیشتر این پرژه‌ها فساد در قراردادها، سوءاستفاده مالی و عدم پی‌گیری از سوی مسوولان بوده است. بیشتر این شرکت‌های قراردادی آدرس تماس در بامیان ندارند و نام این شرکت‌ها در ریاست اقتصاد بامیان ثبت نیست.
کاپی ده‌ها مکتوب در اختیار ۸صبح قرار گرفته است که میان ریاست‌ معارف، مقام ولایت بامیان، ریاست احیا و انکشاف دهات و برخی از اداره‌های دیگر برای تکمیل پروژه‌ها تبادله شده است؛ اما فرستادن این مکتوب‌ها هیچ نتیجه‌ای در قبال نداشته است.
شماری از اعضای پیشین شورای ولایتی بامیان، موجودیت فساد گسترده‌ی اداری در وزارت معارف و اداره‌های محلی بامیان را از دلیل‌های اساسی پروژه‌های نیمه‌کاره می‌خوانند.
محدعزیز شفق، عضو پیشین شورای ولایتی بامیان گفت: «پیش از این شورای ولایتی بامیان این مشکل را با شخص فاروق وردک، وزیر معارف مطرح کرد، اما کدام نتیجه‌ای نداد. فساد اداری در مرکز و ولایت باعث توقف پروژه‌ها شده است.»
از سوی دیگر، حبیبه سرابی، والی پیشین بامیان پیش از این پذیرفته بود که بی‌کیفیت بودن کار و تکمیل نشدن این تعمیرها یک نوع فساد اداری است که ریشه در کابل دارد.
او گفته بود تعمیرهایی به‌نام دریچه معارف پروژه‌های مشترک وزارت‌های معارف و انکشاف دهات بود که در آخر سال ۱۳۸۴ به نام دریچه معارف در کابل با شرکت وحیدالله بکتاش قرارداد شده بودند.
رضا ادا، رییس معارف بامیان امضای قراردادها را در کابل دلیل اساسی توقف پروژه‌ها می‌خواند: «چون قراردادها در مرکز صورت گرفته بود، بیشتر شرکت‌های قراردادی بدون این‌که ساحه را ببینند قرار داد کرده بودند، وقتی که به ساحه آمدند حجم کار را که دیدند، کار را نیمه‌تمام گذاشته و فرار کردند.»
او افزود: «حتا تعمیر ریاست معارف بامیان دوبار قرارداد شده، یک‌بار سنگ تهداب آن توسط آقای اتمر، وزیر سابق معارف در سال ۱۳۸۶ گذاشته شد، فردای آن روز شرکت گریخت. سال ۱۳۹۱ یک شرکت دیگر کار ساخت تعمیر ریاست معارف را به عهده گرفت و زمانی‌که در بامیان آمد، پیش از تهداب‌گذاری ساختمان فرار کرد.»

اشتراک گذاري با دوستان :