حامد کرزی
رییس اپوزیسیون یا رییس حکومت سایه؟

- ببرک احساس

حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان که انتظار می‌رفت پس از پایان دوره‌ی کاری‌اش به‌عنوان یک رییس‌جمهور بازنشسته، کاری با دولت کنونی به رهبری اشرف‌غنی و عبدالله عبدالله نداشته باشد، اما در ماه‌ها اخیر بیشتر به‌عنوان یک رهبر اپوزیسیون عمل می‌کند.
دیدار با بزرگان اقوام، متنفذان محلی، رهبران سیاسی و دولتی و دیپلومات‌های خارجی بخشی از برنامه روزانه آقای کرزی است. او در محافل سیاسی و رسانه‌ها در مورد مسایل ملی و بین‌المللی باصراحت نظرش را بیان می‌کند و حتا در گردهمایی‌های عمومی نیز بدون توجه به حضور رییس‌جمهور غنی، سخنانی در مخالفت با سیاست‌های رییس‌جمهور جدید می‌گوید. با آن‌که رییس‌جمهور غنی گفته بود تقریبا هرشب برای مشورت‌های سیاسی با حامد کرزی دیدار می‌کند، اما به‌نظر می‌رسد که سلسله‌ی این مشورت‌ها یا قطع شده یا این‌که آقای غنی به مشورت‌های حامد کرزی وقعی نمی‌گذارد. یکی از شیوه‌های کار حامد کرزی در دوران ریاست‌جمهوری‌اش این بود که وقتی کسی به سخنانش وقعی نمی‌گذاشت، موضوع را در محضر عام و یا در گفتگو با رسانه‌‌ها مطرح می‌کرد.
سخنان آقای کرزی که در مورد مخالفتش با گفتگوهای صلح با پاکستان در مراسم یادبود از سالروز درگذشت مارشال فهیم بیان شد، نیز بیانگر این امر است که او یا از جزییات مربوط به گفتگوهای رییس‌جمهور غنی با مقامات پاکستانی کنار زده شده و یا هم شاید بیم از آن دارد که به صلحی که خودش نتوانست در ۱۴ سال زعامتش دست پیدا کند، رییس‌جمهور غنی شاید بتواند در شش ماه دوره کاری‌اش موفق به آغاز آن شود.
آقای کرزی در سال‌های حاکمیتش بارها به پاکستان سفر کرد، اما این سفرها، نتیجه‌ای در پی نداشت و موفق نشد اعتماد زمامداران پاکستان را جلب کند.
چنین به نظر می‌رسد که رییس‌جمهور پیشین افغانستان در تلاش برای ایجاد یک اپوزیسیون سیاسی علیه دولت اشرف‌غنی است. اکنون زمزمه‌هایی وجود دارد که آقای کرزی در تلاش برای تشکیل یک حزب سیاسی است. سخنان عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدت ملی در مراسم سالروز درگذشت مارشال فهیم نیز به صراحت این موضوع را تایید می‌کند. او در این مراسم مستقیما خطاب به آقای کرزی گفت که از ساختن حزب سیاسی صرف‌نظر کند و حکومت وحدت ملی را بگذارد تا به کارهایش برسد. این سخنان آقای عبدالله خود بیانگر این است که حکومت وحدت ملی خود را از ناحیه تحرکات آقای کرزی زیر فشار حس می‌کند و از آن ناراحت است.
به باور برخی از تحلیلگران، ممکن است آقای کرزی با تشکیل یک حزب سیاسی در پی آن باشد تا نقش یک حکومت سایه و یک اپوزیسیون سیاسی را در افغانستان بر عهده بگیرد تا در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌های حکومت کنونی دخیل باشد و شاید هم به امید آن باشد که بتواند مبدل به یک نیروی بدیل حکومت کنونی در انتخابات بعدی شود.
در روزهای گذشته نیز شمار دیگری از اعضای دولت پیشین حامد کرزی از تلاش‌های اشرف‌غنی برای نزدیک شدن به پاکستان انتقاد کرده بودند. رنگین دادفر سپنتا، مشاور امنیت ملی آقای کرزی نیز در گفتگو با رسانه‌های داخلی و بین‌المللی نسبت به صداقت پاکستان در گفتگوهای صلح ابراز شک و تردید کرده است.
این در حالی‌ است که گفتگوهای صلح رییس‌جمهور غنی با پاکستان آن‌عده از رهبران پیشین جهادی، دولت‌مردان و سیاسیون افغانستان را که فکر می‌کنند هرگونه توافق صلح احتمالی با طالبان ممکن است خطری متوجه بقای قدرت‌شان کند نیز هراسان ساخته و این عده نیز صدای مخالفت‌شان را با گفتگوهای صلح بلند کرده‌اند. اما تحلیلگران به این باوراند همان‌گونه که این‌عده قدرت و ثروت افغانستان را در بیشتر از یک‌و‌نیم دهه اخیر در انحصار خود داشتند، اکنون نیز سعی بر آن دارند تا صلح را نیز منحصر به منافع خود ساخته و نگذارند که افغانستان شاهد صلحی شود که در آن قدرت و منافع خودشان به مخاطره بیفتد.
اکنون چنین به‌نظر می‌رسد که رییس‌جمهور غنی در تلاش‌های صلحش با پاکستان و طالبان تنها مانده و باید پیش از هرنوع معامله‌ای با پاکستان و طالبان با اهرم‌های قدرت در داخل کشورش و حتا در داخل حکومتش معامله کند.

اشتراک گذاري با دوستان :