خطرناک‌تر از تروریست

- عبدالشهید ثاقب

دیروز نورالحق علومی، وزیر امور داخله، در گفتگو با رسانه‌ها اختلافات داخلی نظام را خطرناک‌تر از تروریستان خوانده و سخن از ضرورت آشتی ملی گفت. آیا منظور او از اختلافات داخلی نظام، همان کشمکش‌هایی است که نخبگان سیاسی کشور در قالب طنز و کنایه و حتا شوخی در همایش بزرگداشت از نخستین سال‌روز وفات مارشال محمدقسیم فهیم بیان کردند؟
همایش بزرگداشت از نخستین سال‌روز وفات مارشال محمدقسیم فهیم، پرده از اختلافات و کشاکش‌های بسیاری برانداخت که تا دیروز تنها در قالب شایعه قابل توصیف بود. می‌گفتند حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان، در پی ایجاد و تشکیل اپوزیسیون است. می‌گفتند گروهی از سردمداران جهادی از جابه‌جایی‌های تازه در صفوف پولیس ناراضی بوده و در پی انتقام‌گیری از حکومت هستند. این شایعات اما در این همایش از قالب حدس و گمان‌ برآمده و جامه تایید را به تن کرد. نیش و کنایه‌های سخنرانان همایش نشان داد که میان نخبگان سیاسی کشور در چند مورد کشاکش جدی وجود دارد:11008615_526129187524983_4742110325392363218_o

 

رابطه با پاکستان

به‌نظر می‌رسد یکی از این کشاکش‌ها بر سرِ مساله گسترش روابط با پاکستان است. حکومت وحدت ملی به تازگی روابط گسترده با پاکستان ایجاد کرده و از هندوستان که رقیب سنتی و عنعنوی آن کشور می‌باشد، فاصله گرفته‌ است. حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان، که از این بابت ناراض می‌باشد، با نقل قول‌هایی از مارشال فهیم در باره ضرورت حفظ یک‌پارچگی کشور و عدم پذیرش رسمیت خط دیورند، دولت افغانستان را تلویحا متهم به معامله‌ با پاکستان کرده و با کنایه آقای غنی را عاری از حس وطن‌دوستی خواند. نقل قول‌های او از مارشال فهیم، در حقیقت هدفی جز نقد رادیکال سیاست خارجی حکومت وحدت ملی نداشت. او با این نقل قول‌ها در قامت رهبر اپوزیسیون و منتقد حکومت وحدت ملی ظاهر شد.

 

اپوزیسیون

یکی از موارد دیگر اختلاف، به‌نظر می‌رسد مساله تشکیل اپوزیسیون است. داکتر عبدالله عبدالله که بر بنیاد موافقت‌نامه تشکیل حکومت وحدت ملی، تعیین رهبر اپوزیسیون را بخشی از صلاحیت‌های خود می‌داند، از تحرکات کرزی نگران به‌نظر می‌رسد و می‌کوشد او را از چنگ‌اندازی به حق خود بر حذر بدارد. او اگر چه در سخنرانی خود شوخی‌گونه از حامد کرزی خواست که همان توصیه‌های مارشال را پذیرفته و دست از حزب‌سازی بردارد و این کار را به ایشان واگذارد، اما باور کنید که تنها شوخی نبود، بل جدی هم بود.

 

مجاهدزدایی

چند روز پیش وزارت داخله افغانستان، همه آمران حوزه‌های پولیس را تعویض و برکنار کرد. به‌دنبال این رویداد، برخی سایت‌های خبری، خبر از نارضایتی مجاهدین داده و گفتند که گروه‌های جهادی این اقدام وزارت داخله را جهادستیزی خوانده و تحرکات تازه‌ای را علیه حکومت وحدت ملی راه انداخته‌اند. سخنرانی آقای سیاف و پرسش‌های او در باره غیرسیاسی‌سازی نیروهای امنیتی نشان داد که او رهبری این گروه را به عهده دارد. به‌نظر می‌رسد که آقای سیاف نیز ماموران پیشین دولتی را که اکنون از وظیفه برکنار گردیده‌اند، بر محور خود گردهم آورده و در پی ایجاد تشکلی از میان مجاهدین می‌باشد.

 

تحریک‌گری حکومت

به‌نظر می‌رسد که سران حکومت هم در برانگیختن این نارضایتی‌ها چندان بی‌تقصیر نبوده و اکثرا با رفتاری‌های تحریک‌کننده بر حجم این نارضایتی‌ها می‌افزایند. کوچک‌ترین نمونه این تحریک‌گری‌ها، همان اتفاقی بود که در همایش بزرگداشت از نخستین سال‌روز وفات مارشال فهیم خشم رییس اجرایی را برانگیخت. در سیزده‌سال گذشته، همواره رسم بر این بوده است که سخنرانان همایش‌های کذایی پس از یادآوری نام رییس‌جمهوری، از رهبران جهادی یاد کرده و سپس به وزرا و نمایندگان مجلس اشاره می‌کردند. در همایش بزرگداشت از سال‌روز وفات مارشال فهیم، اما سخنرانان یا نامی از سیاف نبردند و یا پس از نام معاونان رییس‌جمهوری و رییس اجرایی از آنان یاد کردند. داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی جمهوری اسلامی افغانستان، در سخنرانی خود اگر چه تلاش کرد با «پدر معنوی خواندن سیاف» و یادآوری مکرر نقش و جایگاه او این نقیصه را جبران کند، اما برخی انتقادهای تند و تیز این رهبر جهادی از وضعیت جاری بی‌ربط با این موضوع هم نبود.

 

خطرناک‌تر از تروریست

اگر منظور نورالحق علومی از اختلافات داخلی، همین کشمکش‌هایی باشد که یادآوری کردم، آیا واقعا این اختلافات خطرناک‌تر از تهدید تروریسم است؟
آقای نورالحق علومی، یکی از افسران بلندرتبه رژیم داکتر نجیب‌الله بود. شاید این هشدار او بی‌ارتباط با تجربه فروپاشی حزب دموکراتیک خلق افغانستان نباشد. حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان و رژیم داکتر نجیب‌الله دقیقا هنگامی فروپاشید که اختلافات قومی میان سران حاکمیت افزایش یافت و شکاف‌های ناشی از کشمکش‌های درونی بیشتر شد؛ به‌گونه‌ای که تعدادی از افسران ارتش از دستور مرکز سرپیچی کردند و در تبانی با مجاهدین زمینه سقوط حاکمیت را فراهم ساختند. در این میان، شاید تنها چیزی را که آقای علومی فراموش می‌کند، تفاوت وضعیت امروزی با دوره داکتر نجیب‌الله است. حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان درست هنگامی فروپاشید که نیروهای ارتش سرخ این سرزمین را ترک گفته بودند. اما امروزه دولت افغانستان، از حمایت خارجی برخوردار بوده و چندین پیمان امنیتی با بزرگ‌ترین کشورهای دنیا بسته است. در چنین شرایطی، به‌نظر نمی‌رسد که کدام گروهی دست به کودتا بزند و یا در اثر نارضایتی مخالفت مسلحانه بکند.

اشتراک گذاري با دوستان :