محیط‌زیست قربانی اعلانات تجارتی

- شفایی

چند سالی می‌شود که مساله محیط‌زیست و حفظ و نگهداری آن در کشور مورد توجه قرار گرفته است. سال‌های متمادی جنگ، باعث از بین رفتن زیربناها و محیط‌زیست کشور شده است. از این‌رو اکنون مردم با مشکلات جدی از قبیل انواع آلودگی‌های محیط‌زیستی روبه‌رو هستند. از بین بردن جنگل‌ها، آلوده شدن آب‌های زیرزمینی، آلودگی‌های صنعتی، آلودگی همیشگی هوای کلان‌شهرها از نگرانی‌های مردم است. هرچند این آلودگی هوا در فصل زمستان نیز به اوج خود می‌رسد و در حال حاضر مشکل اساسی همین است. در فصل تابستان از شدت گردوخاک نمی‌توان هوای پاک را تنفس کرد.
البته نوع و شیوه برخورد با عوامل و عواقب این‌گونه رویدادها نیز از هر شهر و منطقه‌ای متفاوت است. برخی از این عوامل حتی می‌تواند در سطح عمده دارای عواقب خطرناکی باشند.
نوع دیگر مسایل زیست‌محیطی که تقریبا در همه مناطق شهری به چشم می‌خورد، مسایلی همانند دفع غیراصولی زباله‌ها و بازیافت آن‌ها، استفاده‌ی بی‌رویه از پلاستیک یا سایر مواد دیربازیافت، عدم توسعه فضای سبز، آلودگی هوا و آلودگی صوتی در همه‌ی شهرها است.
داشتن شهری زیبا با هوایی پاک و عاری از هرگونه آلودگی یکی از آرزوهای دیرینه باشندگان کابل است. هرچند در طول چندین سال گذشته کارهایی برای بهبود وضعیت محیط‌زیست پایتخت صورت گرفته، اما هنوز شهرنشینان پایتخت با مشکلات فراوانی دست به گریبان هستند. از سویی شهرداری برای زیباسازی شهر در بعضی نقاط نهال شانی می‌کند اما در بعضی نقاط دیگر درخت‌ها برای نصب بیلبوردها قطع می‌گردد.
به‌صورت عامیانه و ساده همه می‌دانند که یکی از عواملی که در کاهش آلودگی هوا نقش مهمی دارد، درختان است. درختان و گیاهان ریه زمین هستند و یک ضرورت اساسی برای بهداشت زیستی این سیاره به‌خصوص شهری که در آن زندگی می‌کنیم. هرچند انسان هوا را از دی‌اکسید کاربن پر می‌کند و لایه‌ی اوزون را با مواد شیمیایی ساخته خود نابود می‌کند، درختان سیستمی قوی برای تعدیل این تاثیرات را ارایه می‌دهند. به همان اندازه که درخت جان تازه‌ای به جو می‌دهد، جنگل‌زدایی آن را نابود می‌سازد. از آن‌جا که یک درخت طی دوصد سال دی‌اکسید کاربن هوا را جذب و کاربن را در چوب خود ذخیره می‌کند، وقتی آن را خرد می‌کنیم و به‌صورت چوب و یا کاغذ می‌سوزانیم، کاربن دوصد ساله‌ی در بند خود را به‌صورت دی اکسید کاربن آزاد می‌کند و در نتیجه تاثیر گلخانه‌ای را تشدید می‌کنیم. از این‌رو ما نیاز به کاشت درخت داریم و باید از قطع درختان خودداری کنیم، زیرا هر درخت در هر کجای دنیا گوهری است پرارزش. لایه‌ی اوزون و گازهای گلخانه‌ای مرز نمی‌شناسند، پس قطع هر درخت تاثیر جهانی برجای خواهد گذاشت.
اما متاسفانه امروزه شاهد هستیم که به‌خاطر نصب بیلبوردهای تبلیغاتی درختان را قطع می‌کنند و یا فضای سبز را برای نصب آن‌ها خراب می‌کنند. این در حالی است که در وضعیت کنونی که با آلودگی شدید هوا مواجه هستیم، نیاز بیشتری به درختان داریم.
در این زمینه خواستیم نظریات چند تن از شهریان کابل را بدانیم. محمد حسنی دانشجو در این مورد می‌گوید: «یکی از وظایف شهرداری این است که از درختان و فضای سبز شهر حفاظت کند. هم‌چنان باید کوشش کند تا با نهال‌شانی فضای سبز را گسترش دهد. اما متاسفانه می‌بینیم که نه تنها در حفاظت درختان کوششی نمی‌شود بلکه در بسیاری نقاط به‌خاطر ساختن بلندمنزل‌ها و حتی نصب تابلوهای بزرگ تبلیغاتی و در معرض دید بودن آن‌ها این درختان قطع می‌گردد.»
به‌گفته او دلیل نصب بیشتر این بیلبوردهای تبلیغاتی افزایش جمعیت در پایتخت است. افزایش جمعیت باعث شده است تا تجار برای فروش و عرضه محصولات خود دست به تبلیغات بزنند.
این در حالی است که شهرداری تابلوهای اعلانات خیابان‌ها را به بخش خصوصی اجاره داده است و آن‌ها نیز برای این‌که مردم بیشتر تابلوهای در معرض دید را انتخاب کنند اقدام به برداشتن موانع می‌کنند.
با این حال افزایش تقاضا به تابلوهای اعلاناتی نه تنها چهره شهر را زشت کرده است بلکه بی‌نظمی نیز به‌وجود آورده است. این کار باعث شده است تا صاحبان این بیلبوردها برای نصب تابلوهای‌شان در هر مکانی اقدام کنند.
احمد ظاهری نیز با اشاره به بی‌توجهی شهرداری به این مساله می‌گوید: «تجار و تولید‌کنندگان برای فروش و تبلیغات بیشتر اقدام به نصب این تابلوها می‌کنند که این کار نه تنها باعث زشت شدن چهره شهر می‌گردد بلکه یک نوع بی‌نظمی و بی‌فرهنگی را نیز نشان می‌دهد.» او معتقد است که در دیگر شهرهای دنیا نصب این‌گونه تابلوهای تبلیغاتی جایی مشخص برای خود دارد نه این‌که در هرجایی که دل‌شان خواست آن را نصب کنند.
او ادامه می‌دهد که این کار در درازمدت تاثیرات سو بیشتری دارد. چون آن‌ها برای دید بهتر این تابلوها در ختان را قطع می‌کنند که این خود یک زنگ خطر به‌شمار می‌رود.
این در حالی است که شهر کابل از نظر آلودگی هوا در وضعیت بدی قرار دارد و کابل برای کاهش آلودگی هوا و تصفیه آن به درختان بیشتری نیاز دارد. با افزایش جمعیت در شهر کابل آلودگی هوا شدت می‌یابد و قطع درختان نیز به این آلودگی سرعت بیشتری می‌بخشد. در این‌جا نکته‌ای که باید بیشتر به آن تاکید گردد این است که شهرداری یا اداره ملی حفاظت از محیط‌زیست نیز تاکنون اقدامی نکرده است.
درختان نه تنها در تصفیه هوای آلوده کمک می‌کند بلکه از نظر زیبایی نیز برای ظاهر یک شهر مهم است. شهری زیباست که معیارهای محیط‌زیستی نیز در آن در نظر گرفته شده باشد و فضای سبز و درختان در آن به وفور دیده شود.
مینا یکی دیگر از شهروندان نیز شهرداری و مردم را بی‌توجه به این مساله دانست. او معتقد است که هرچند مردم هم به زیبایی شهر اهمیت چندانی نمی‌دهند و هم‌چنان زباله‌های خود را در هر جای می‌ریزند، اما دیده می‌شود که شهرداری نیز اهمیتی به زیباسازی شهر نمی‌دهد. شاید از یک‌سو شهرداری اقدام به نهال‌شانی در بعضی نقاط شهر بکند اما با بی‌توجهی به نصب این تابلوهای بزرگ نشان می‌دهد که زیبایی شهر اهمیت چندانی ندارد.
به باور او هرچند نصب این تابلوها درآمد خوبی برای صاحبان آن به شمار می‌رود اما خوب است که همیشه مادیات در نظر گرفته نشود. زیرا بی‌توجهی به از بین بردن درختان در درازمدت آسیب جدی به ما می‌زند.
در ادامه می‌توان گفت که، به دام انداختن و نگهداری از ذرات آلایند‌ه هوا شامل گرد و غبار، خاکستر، گرده و دود از نقش‌های اصلی گیاهان در فضاهای شهری است. هم‌چنین، درختان، دی اکسید کاربن و دیگر گازهای خطرناک را جذب کرده و در مقابل، اتمسفر را مملو از اکسیجن می‌کنند. این موجودات، آلاینده‌های موجود در هوا را از طریق منافذ ریز موجود در برگ‌های خود جذب می‌کنند. ذرات آلاینده‌ پس از به دام افتادن، توسط برگ‌ها، ساقه‌ها و شاخه‌ها تصفیه شده و با شستشو توسط آب باران وارد زمین می‌شوند. بدین ترتیب، درختان باعث ارتقا کیفیت هوا در شهرها می‌شوند.
با توجه به این‌که هنوز اقدامی عملی به‌منظور کاهش آلودگی هوا در کلان‌شهرها صورت نگرفته است، به‌نظر می‌رسد باید به مسوولین شهرداری توصیه گردد، به توسعه بسترهای لازم برای کاشت و نگهداری از درختان مبادرت ورزند.

اشتراک گذاري با دوستان :