معامله با طالبان

خبر مبادله زندانی امریکایی با پنچ مقام پیشین طالبان، از سوی شورای عالی صلح کشور استقبال شد. ظاهرا وزیر خارجه ایالات متحده امریکا، آقای جان کری پیش از انجام معامله مبادله زندانیان طالب  با یک خردضابط امریکایی، موضوع را از طریق تلیفون به اطلاع رییس‌جمهور کرزی رسانیده بود. پیش از این گفته می‌شد که موضع ایالات متحده امریکا در برابر گروه‌های تروریستی قاطع است و با این گروه‌ها هیچ نوع معامله‌ای نمی‌کند. اما معامله اخیر با طالبان نشان می‌دهد که واشنگتن پس از سیزده سال جنگ در افغانستان، به‌جایی رسیده است که دیگر طالبان را تروریست نمی‌داند. پس از حادثه یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ جورج دبیلو بوش، رییس‌جمهور وقت امریکا، گفته بود که دولت‌ها و سازمان‌هایی که به گروه‌های تروریستی پناه می‌دهند و از آنان حمایت می‌کنند، تروریست‌اند. اما روشن نیست که حالا بر چه مبنایی واشنگتن دیگر طالبان را تروریست نمی‌داند.
کسی نمی‌تواند ثابت کند که امروز میان طالبان و القاعده رابطه سازمان‌یافته وجود ندارد. طالبان تا حال اعلام نکرده‌اند با القاعده رابطه‌ای ندارند. تا حال اعلامیه‌ای از نشانی گروه طالبان منتشر نشده است که در آن آمده باشد، القاعده را نکوهش می‌کنند. ملاعمر را تا حالا هم، سران القاعده و گروه‌های محلی همسو با آن  به‌عنوان پیشوای‌شان می‌شناسند.
با توجه به این واقعیت، روشن نیست که امریکایی‌ها به چه دلیل دیگر طالبان را تروریست نمی‌دانند. قبلا در پاسخ به درخواست آقای کرزی مبنی بر آزادی زندانیان افغان از گوانتانامو، مقام‌های امریکایی گفته بودند که رهایی زندانیان این زندان روندی بسیار طولانی است؛ به کسب مجوز از کنگره نیاز دارد و عملیاتی شدنش، زمان می‌برد. اما به‌نظر می‌رسد در معامله‌ای که میان امریکا و طالبان با وساطت قطر صورت گرفته است، زمان و تشریفات اداری کنار گذاشته شده است.
روشن نیست که چرا زمان و تشریفات اداری، مانع معامله طالبان و امریکایی‌ها نشد. رییس‌جمهور اوباما می‌گوید که کشورش آماده است به کابل کمک کند تا تلاش‌هایی که به‌منظور مصالحه با طالبان صورت می‌گیرد، موفق شود. اما پرسش مهمی که مطرح می‌شود این است که وقتی امریکا مستقیما با طالبان وارد معامله می‌شود، آیا رهبران این گروه حاضر می‌شوند، با کابل روی میز مذاکره بنشینند.
طالبان می‌بینند که امریکا مستقیم می‌آید با آنان می‌نشیند، برای‌شان دفتر باز می‌کند و با آنان معامله می‌کند. این رفتار امریکا به طالبان پیام می‌دهد که نیازی به مذاکره با کابل نیست و در صورتی‌که دل امریکا را به‌دست بیاورند، به همه‌چیز می‌رسند. ما بارها گفته‌ایم که مذاکره و معامله مستقیم امریکا و کشورهای غربی با طالبان، دولت افغانستان را که حاصل هزینه‌های فراوان مالی و انسانی غرب است، به حاشیه می‌راند و آن را با تهدید روبه‌رو می‌کند.
برای پایان جنگ افغانستان، لازم است تا شبکه‌های حمایتی طالبان در پاکستان برچیده شود و ارتش این کشور سیاست حمایت از طالبان افغان را کنار بگذارد. این چیزی است که باید کشورهای عضو ناتو برای تحقق آن تلاش کنند. اما آن طوری که در این ده- دوازده سال دیده شد، کشورهای عضو ناتو، هیچ توجهی به شبکه‌های حمایتی طالبان در پاکستان نکردند و به آنان اجازه دادند، تا در آن کشور پایگاه داشته باشند و در آن پایگاه‌ها، برنامه‌های جنگی‌شان را طراحی کنند.

اشتراک گذاري با دوستان :