آب را گِل نکنیم ، آب‌های زیرزمینی کابل آلوده شده است

- نبیله هورخش

حفر چاه‌های فاضلاب به‌صورت غیرمعیاری، آب‌های زیرزمینی را آلوده ساخته است. کارشناسان محیط‌زیست در کشور از آلوده شدن آب زیرزمینی کشور ابراز نگرانی می‌کنند. سیدآصف سعادت استاد دانشکده محیط‌زیست دانشگاه کابل می‌گوید که در حال حاضر چاه‌های فاضلاب به‌صورت غیرمعیاری حفر شده که این امر باعث آلودگی آب‌های زیرزمینی کابل شده است.
در همین حال مسوولان در ریاست آبرسانی و کانالیزاسیون شهری افغانستان نیز، نبود نل‌کشی آب و سیستم کانالیزاسیون اساسی در شهرهای افغانستان را یک مشکل جدی عنوان می‌کند. دادمحمد بهیر، رییس این ریاست می‌گوید مردم چاه آب و چاه فاضلاب را به‌صورت غیرمعیاری در درون حویلی‌ها حفر می‌کنند و کنترول آن هم کار بی‌نهایت مشکل است. بهیر می‌گوید در اثر بی‌توجهی شهروندان، آب‌های کثیف در چاه‌های فاضل آب در بیشتر جاهای کابل به موقع تخلیه نمی‌شوند و از این طریق میکروب‌های خطرناک با آب‌های زیرزمینی شهر یکجا می‌شوند. با این حال آقای بهیر از راه‌اندازی شماری از پروژه‌ها برای بهترسازی سیستم آبرسانی و کانالیزاسیون در چندین ولایت کشور خبر می‌دهد. او می‌گوید که برای بهبود سیستم کانالیزاسیون در شهر کابل نیز برنامه‌ی بزرگی را روی‌دست گرفته‌اند که توسط آن آب‌های فاضله شهر کابل را پس از تصفیه برای زراعت و دیگر موارد قابل استفاده می‌سازند.
علاوه بر مشکل آب‌های آلوده، مشکل کمبود آب دامن‌گیر باشندگان شهر کابل است. به باور آصف سعادت استاد دانشکده محیط‌زیست، روند حفر چاه‌های عمیق در کابل به شهر غیرمعیاری و خودثر ادامه داشته و این امر باعث کم شدن آب‌های زیرزمینی شده است. سعادت می‌گوید، براساس بررسی‌ها سطح آب کشور سالانه حدود یک متر پایین می‌آید. به باور او در صورتی‌که این روند ادامه پیدا کند، از یک‌سو مشکل کمبود آب جدی‌تر شده و از سویی هم رطوبت خاک کم می‌شود و باعث آلودگی محیط‌زیست کشور می‌گردد.
مردم افغانستان همواره از نبود امکانات زیربنایی به مشکلات جدی روبه‌رو بوده است. زندگی جمعیت بیش از حد در کابل و توسعه‌ی ساختمان‌ها در این شهر به‌گونه غیر‌پلانی با مشکلات آلودگی و کمبود آب همراه بوده است.
آب‌های زیرزمینی از راه‌های گوناگونی آلوده می‌شود. آب‌های زیرزمینی از آب‌های سطحی مانند دریاها نیز تغذیه می‌گردد و گاهی همین تغذیه از آب‌های سطحی باعث آلودگی آب‌های زیرزمینی نیز می‌گردد. اگر آب‌های سطحی آلوده باشد و منبع تغذیه آب‌های زیرزمینی نیز از این آب‌ها باشد بدون شک آب‌های زیرزمینی تا حدود زیادی آلوده می‌گردد. از سویی هم جمع شدن فاضلاب شهری که در معرض باکتریا قرار گیرند و تجزیه شوند، مستقیما و به‌راحتی به مخازن زیرزمینی نفوذ پیدا کرده و موجب آلوده شدن آن‌ها می‌شود. سایر عوامل چون، زباله‌های صنعتی، زباله‌های دریایی، زباله‌های رادیواکتیو، آلودگی نفتی، ذخایر زیرزمینی، آلودگی جوی و گرمایش زمین نقش مهم در آلودگی آب‌های زیرزمینی دارد.
اثرات ناگوار آب آلوده
آب آلوده به‌شکل مستقیم و غیرمستقیم بر رشد گیاهان و زندگی انسان‌ها و حیوانات اثرات منفی دارد. آب آلوده می‌تواند حیوانات آبی و تخم ماهی‌ها را از بین ببرد. و نیز باعث از بین رفتن گیاهان در آب می‌شود.
براساس یافته‌ها اکثر بیماری‌های مزمن در افغانستان نیز ناشی از استفاده‌ی آب آلوده است. در اکثر مناطق شهر کابل، آب آشامیدنی صحی قابل دسترس نیست و اکثر مردم آب را بدون تصفیه برای نوشیدن و پخت‌وپز استفاده می‌کنند. آلودگی آب چه به صورت داشتن میکروب‌های بیماری‌زا، چه به‌صورت همراه داشتن عناصر و ترکیبات زیان‌آور شیمیایی و چه به‌‌صورت‌های دیگر سبب بروز بیماری‌ها و اختلالات متعددی در انسان می‌گردد. براساس یافته‌های پزشکی، بیماری‌های زیر ناشی از آب آلوده شناخته شده‌اند.
۱- زردی: هر فردی که آب آلوده بنوشد و یا اگر در آب آلوده خود را بشوید یا حمام کند، احتمال ابتلا به بیماری‌هایی از قبیل زردی، حساسیت‌های پوستی و تبخال بیشتر می‌شود.
۲- اسهال خونی: نوشیدن آب آلوده باعث اسهال خونی می‌شود. در اسهال شدید، فرد دچار دل درد شدید می‌شود در اثر از دست دادن آب بدن از طریق اسهال، فرد دچار کم‌آبی بدن می‌شود.
۳- بیماری‌های چشم: در صورت نوشیدن آب آلوده یا شستن بدن با آن، مشکلات چشمی ظاهر می‌شوند مانند سرخ شدن و ورم چشم‌ها.
۴- بیماری‌های گلو: بافت اطراف گلو ورم می‌کند به تدریج بزرگ‌تر می‌شود و غدد ظاهر می‌گردند. این ورم به سمت دست‌ها و پاها نیز می‌رود.
۵- بیماری فیلاریال: این بیماری با ورم پاها ظاهر می‌شود و پاها در اثر ضخیم شدن پوست، خیلی بزرگ می‌شوند که الفانتیاز نام دارد.
۶- حصبه: حصبه یا تب تیفوئید، یک بیماری عفونی است و در اثر میکروارگانیسمی به ‌نام سالمونلا ایجاد می‌‌شود که معمولا از طریق خوراکی وارد بدن می‌‌شود و چنان‌چه مدفوع بیمار توسط فرد دیگری به‌صورت غیرمستقیم مثلا از طریق آب و غذای آماده خورده شده باشد، معمولا این حالت پیش می‌‌آید. افرادی که از آب‌های نامطمین و غیربهداشتی استفاده می‌‌کنند، اگر این آب‌ها با فاضلاب مخلوط شده باشد، باعث ابتلای آن‌ها به حصبه خواهد شد.
۷ – بیماری پوستی: بیماری‌های پوستی در اثر نوشیدن آب آلوده یا شستن بدن و لباس‌ در آب آلوده ایجاد می‌شوند و باعث خشکی و خارش پوست می‌گردد.
آب آلوده به‌صورت غیرمستقیم نیز باعث بروز امراض خطرناک می‌شود. آب‌های آلوده بستر مناسبی برای رشد پشه‌ها و دیگر حیوانات می‌باشند. اگر پشه‌ی آلوده شما را نیش بزند می‌تواند موجب بیماری‌هایی نظیر ملاریا شود.
آب را آلوده نکنیم
در مصرف آب صرفه‌جویی کنیم. این صرفه‌جویی، جلو کمبود آب سالم را می‌گیرد و مقدار آب آلوده‌ای را که نیاز به تصفیه دارد کاهش می‌دهد. رنگ، مواد زباله و مواد روغنی و غیرقابل حل در آب را، درون ظرف‌شویی، راه آب حمام و دستشویی و یا توالت نریزیم. مواد زباله را در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و جوی آب نریزیم. در صورت عدم دسترسی به آب صحی، آب را پس از جوشاندن مصرف نماییم و یا می‌توانیم از ماشین‌های تصفیه آب استفاده کنیم. چاه‌های فاضلاب باید به‌صورت معیاری حفر شده و به موقع تخلیه شوند. آب‌های کثیف باید پس از تصفیه برای زراعت و دیگر موارد قابل استفاده شود.

اشتراک گذاري با دوستان :