طرح «موج» روحانی به همسایه‌ها چه می‌گوید؟

- مختار مسرور

حسن روحانی در شصت‌وهشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود از طرح «جهان علیه خشونت و افراط‌گری» سخن گفت و سپس این طرح به سازمان ملل متحده جهت تصویب پیشنهاد گردید. روحانی در سخنرانی خود در سازمان ملل متحد گفت: «با «همبستگی جهانی علیه خشونت و افراط»، تردیدی ندارم که آینده روشن است. اعتدال، آینده جهان را درخشان خواهد کرد.» این طرح روحانی، که به‌نام موج (WAVE) شهرت یافته است، در برابر «گزینه جنگ روی میز است» ایالات متحده امریکا مطرح شد. طرح موج ایران در قالب یک قطع‌نامه از سوی سازمان ملل متحد مورد تصویب قرار گرفت.
در این طرح، تنها به گروه‌های افراطی و خشونت‌گرای مذهبی اسلامی اشاره نمی‌شود، بلکه به گروه‌ها و هسته‌های مختلف «جنگ‌طلب» در جهان اشاره می‌شود، از جمله اشاره اصلی آن به حلقات تندرو در داخل امریکا است که از جنگ علیه ایران حمایت می‌کنند. ایران در حالی از جهانی علیه خشونت و افراط‌گری سخن می‌گوید که در امریکا در جدول دولت‌های حامی تروریست می‌باشد و در منطقه نیز از افراطیت مذهبی حمایت می‌کند و در کنار عربستان سعودی و پاکستان، متهم به افزایش تنش‌های فرقه‌ای در منطقه است.
در سال ۱۳۸۸، بر اثر تقلب در انتخابات ریاست‌جمهوری، ده‌ها هزار نفر در تهران دست به تظاهرات زدند، اما حکومت ایران با آن‌ها برخورد‌های خشونت‌آمیز انجام داد و حلقه افراطی نزدیک به خامنه‌ای نیز از هرگونه خشونت در زندان‌ها علیه معترضات، ابایی نورزیدند. تجاوز بر زندانیان، حبس خانگی رهبران جنبش سبز، زندانی ساختن دیگراندیشان و روشن‌فکران، سانسور و نقض حقوق زنان از جمله مواردی است که اگر دقت شود طرح موج روحانی علیه خشونت و افراطیت را خنده‌دار می‌سازد.
از جانب دیگر، ایران عملا در خشونت‌های سوریه دخیل است، و سوریه امروز به ویرانه بدل شده است. ایران تلاش می‌کند از سراسر خاورمیانه نیروهای داوطلبانه جنگی در حمایت از رژیم بشار اسد جمع کرده منابع را بسیج کند، همان‌گونه که مخالفان بشار اسد و عربستان سعودی از سراسر خاور میانه تندروهای سنی مذهب را علیه رژیم بشار اسد بسیج می‌کند و از نظر تسلحیات و مالی تمویل می‌کند. در این معادله، باز هم دیده می‌شود که ایران در معادلات خشونت و افراطیت دخیل است.
در طرح موج حسن روحانی بر حقوق بشر، رفع و هرگونه تبعیض قومی، نژادی، مذهبی و جنسیتی تاکید شده است، در حالی‌که وضعیت حقوق بشر در ایران مناسب نیست و این کشور ریکارد بالای نقض حقوق بشر را در جهان دارد و در ایران تبعیض جنسیتی و مذهبی و قومی نیز به وضوح قابل مشاهده است. بنابراین، کشوری که به‌صورت تاریخی ارزش‌های حقوقی بشری را رعایت نکند، به آزادی بنیادی انسان ارزش قایل نباشد، چگونه صلاحیت پیشنهاد یک طرح علیه خشونت و افراطیت را در سطح جهانی دارد.
البته طرح ارزش‌های بشر در کل باارزش و قابل احترام است، اما این طرح‌ها زمانی جدی است که صاحب طرح خود دارای فضیلت اخلاقی لازم باشد. من شخصا طرح حسن را روحانی را ارزشمند می‌دانم، اما نسبت به صداقت حسن روحانی، صلاحیت اخلاقی رژیم ولایت فقیه، تردید دارم. چون این تردید زمانی رفع می‌شود که حکومت ایران خود ارزش‌های بشری مندرج در طرح موج را احترام کامل کرده باشد؛ چه بسا که در بنیاد علیه این ارزش‌ها باشد!
ولی فکر کنم، استفاده از ارزش‌های بشری در طرح موج توسط حسن روحانی بیشتر استفاده ابزاری است؛ همان‌گونه که حکومت آخوندی ایران، به‌صورت تاریخی از ارزش‌های مذهبی نیز استفاده‌های سیاسی و ابزاری کرده است. حقیقت این است که ایران در تلاش بود تا یک اجماع جهانی را شکل بدهد که طرح خشونت‌آمیز امریکا در برابر ایران را خنثا کند. چنان‌که جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در صفحه فیسبوک خود نوشته است: «اهمیت این پیشنهاد و استقبال جهانی از آن، خنثا کردن پروژه گسترده امنیتی‌سازی ایران و ایجاد فضای ایران‌هراسی، اسلام‌هراسی و شیعه‌هراسی در سطح جهان است که توسط بدخواهان ایران در سال‌های گذشته و با سرمایه‌گذاری فراوان شکل گرفته بود.»
بنابراین، روشن است که مخاطب طرح موج آقای روحانی، نخست غربی‌ها به‌خصوص امریکایی‌ها می‌باشند و در ثانی، طرح موج یک مانور دیپلوماتیک به‌خاطر خنثاسازی گفتمان جنگ علیه ایران است. البته که خنثاسازی جنگ علیه ایران، حق کامل مشروع ایران است؛ اما نکته این است که این طرح اهداف ابزاری است و بنابرآن نمی‌تواند مبنای برای حقوق بشر و دموکراسی در ایران و منطقه باشد. ایران هم‌چنان از گروه‌های تندرو در منطقه در کنار عربستان سعودی حمایت خواهد کرد و اصولا طرح موج برای ثبات، صلح، دموکراسی و حقوق بشر در منطقه نمی‌باشد. به‌صورت بسیار ساده، حسن روحانی می‌خواهد با توسل به ارزش‌های بشری، در میدان جنگ با غرب پیروز شود و دست به تلطیف چهره ایران در مناسبات بین‌المللی بزند. بنابراین، نه مخاطبان طرح موج کشورهای منطقه است و نه این طرح پیامدهای منطقه‌ای دارد.

اشتراک گذاري با دوستان :