دیده بان حقوق بشر: وضعیت مهاجرین افغان در ایران روبه وخامت است

- ظفرشاه رویی

سازمان دیده بان حقوق بشر، با ارایه گزارشی وضعیت مهاجرین افغان در ایران را روبه وخامت توصیف کرده می‌گوید که این مهاجرین با دشوارهای‌ها و محدودیت‌های زیادی در آن کشور مواجه‌اند. این نهاد بین‌المللی حقوق بشری با ابراز نگرانی شدید از وضعیت مهاجرین افغان در ایران، در گزار خود می‌افزاید که دولت ایران به تعهدات بین‌المللی خود در قبال مهاجرین افغان عمل نکرده است.

گزارش ۱۲۴ صفحه‌ای دیده بان حقوق بشر که تحت عنوان «مهمان ناخوانده؛ نقض حقوق پناهندگان و مهاجرین افغان توسط ایران» طی یک سال گذشته در مصاحبه با مهاجرین اخراج شده در مرز میان کشورهای افغانستان و ایران تهیه شده، حاکیست که نیروهای امنیتی ایران مهاجرین افغان را بدون دادن فرصتی که بتوانند حق خود برای حضور در آن کشور را ثابت سازند، شتابزده از مرز خود اخراج می‌کنند.

مسوولان سازمان دیده‌بان حقوق بشر در افغانستان و منطقه، روز چهارشنبه، ۲۹ عقرب، با انتشار گزارشی در مورد وضعیت مهاجرین افغان در ایران، دولت ایران را متهم به نقض تعهدات بین‌المللی شان در قبال این مهاجرین کرده و وضعیت مهاجرین افغان در ایران را روبه وخامت توصیف نمودند.

جو استورک معاون بخش آسیای میانه دیده بان حقوق بشر در این گزارش گفته است: «ایران هزاران افغان را به کشوری می‌فرستد که خطر موجود در آن هم واقعی و هم جدی است. ایران ملزم است که به درخواست‌های پناهندگی این مردم گوش فرا دهد، نه این‌که آنها را از یک طرف جمع کرده به این طرف مرز، در افغانستان بریزد.»

مسوولان دیده بان حقوق بشر می‌گویند که آنان مدارکی را جمع‌آوری کرده که نشان می‌دهند که پول و اموال مهاجرین افغان هنگام اخراج به سرقت رفته است. این نهاد بین‌المللی می‌افزاید که مقام‌های رسمی ایران طی سال‌های اخیر با وجود خراب‌تر شدن اوضاع در افغانستان، سیاستی را در پیش‌ گرفته که درخواست پناهندگی و مساله بود و باش برای مهاجرین افغان در این کشور را محدود ساخته است.

دیده بان حقوق بشر می‌گوید که نزدیک به سه میلیون مهاجر افغان در ایران زندگی می‌کنند که از این رقم تنها نه صدهزار نفر شان دارای کارت اقامت قانونی هستند.

فیلیم کین مدیر بخش آسیای دیده بان حقوق بشر، می‌گوید بدلیل این‌که ایران مسوولیت‌ها و تعهدات خود را مطابق قوانین بین‌المللی در قبال مهاجرین افغان ادا کند، این مهاجرین آسیب‌پذیری‌های زیادی دارند. آقای کین گفت:‌ »ایران نتوانسته که مسوولیت‌های خود مطابق قوانین بین‌المللی در قبال افغان‌هایی که در آن کشور هستند، ادا کند. این مساله افغان‌ها را در معرض آزار و اذیت، بازداشت‌ها و اخراج خودسرانه قرار می‌دهد. نقض حقوق مهاجرین و آزار و اذیت شان، اغلب همراه با خشونت است.» وی همچنین گفت: «دزدی پول و اسباب و لوازم مهاجرین افغان در ایران و جدایی فامیل‌ها، اقدامات ضد و نقیض ایران در قبال تعهدات بین‌المللی شان است.»

هرچند دیده بان حقوق بشر آمار مشخصی در مورد اخراج اجباری مهاجرین افغان از ایران طی سال جاری ارایه نکرده اما در گزارش خود می‌گوید که مقام‌های دولتی ایران مهاجرین افغان را پیوسته تحت فشار قرار داده‌اند تا از این کشور خارج شوند. براساس این گزارش، دولت ایران در ماه نوامبر ۲۰۱۲ تصمیم گرفت تا پایان سال ۲۰۱۵ میلادی، یک میلیون و شش‌صد هزار مهاجر فاقد مدرک قانونی اقامت را از کشورش اخراج کند. به گفته‌ی این نهادها بین‌المللی حقوق بشری، این کشور تصمیم گرفته که دو صدهزار پناهجوی افغان که دارای سند قانونی اقامت در آن کشور هستند، اخراج و سند اقامت هفت‌صد هزار نفر دیگر را باطل نماید.

همچنین این سازمان بین‌المللی می‌افزاید که دولت ایران به سه صد‌هزار پناهجوی افغان که دارای سند قانونی کار هستند، دستور داده تا ششم سپتامبر سال جاری میلادی آن کشور را ترک کنند. دیده بان حقوق بشر می‌افزاید که تاکنون این طرح مورد اجرا قرار نگرفته است. دیده بان حقوق بشر در گزارش خود می‌گوید: «درحالی که دولت ایران فشارها بر افغان‌ها را تشدید می‌دهد تا کشور را ترک کنند، اوضاع وخیم امنیتی و اقتصادی افغانستان خطر را برای بازگشت کنندگان افزایش می‌دهد. در شش ماه نخست سال ۲۰۱۳، درگیری‌های مسلحانه و ناامنی در افغانستان تعداد افراد آواره در داخل افغانستان را به یک صد و شش هزار افزایش داده و تعداد کل آواره‌گان را به به ۵۸۳ هزار رساند.»

با این‌حال، جو استورک معاون آسیایی دیده بان حقوق بشر می‌گوید: «ایران زمانی بار میزبانی بزرگ‌ترین جمعیت‌های پناهنده در جهان را برای بیش از سه دهه به دوش کشیده است، اما رفتار با آنها باید مطابق با معیارهای بین‌المللی باشد. اوضاع افغانستان ممکن است اکنون بیش از زمانی که این پناهندگان برای نخستین‌بار از آنجا (افغانستان) گریختند، خطرناک‌تر باشد، و حالا زمان آن نیست که ایران مهاجرین را به سرزمین شان بازگرداند.»

وضعیتی روبه وخامت

در همین‌حال، فراز صانعی مسوول دیده بان حقوق بشر در ایران،‌ می‌گوید که افغان‌ها در ایران با شدیدترین‌ محدودیت‌هایی در بخش‌های مختلفی مواجه‌اند. آقای صانعی وضعیت مهاجرین را روبه وخامت خوانده گفت: «ما بسیار نگران هستیم که طی ده سال گذشته اوضاع افغان‌ها در ایران به صورت جدی روبه وخامت بوده است.»

فراز صانعی همچنین گفت که دولت ایران کودکان زیر سن را نیز به صورت اجباری اخراج می‌کند. به گفته‌ی او، بیشتر کسانی‌که اخراج می‌شوند مدت‌ها خانواده‌ی شان بی خبر می‌مانند. آقای صانعی گفت در برخی از موارد کودکانی که اخراج شده‌اند، در اردوگاه‌ها برای انجام‌ کارهای شاقه نیز گماشته شده‌اند. او افزود که نیروهای امنیتی ایران، زمانی که مهاجرین افغان را بازداشت و به اردوگاه‌ها می‌فرستند، از آنان پول می‌گیرند.

در همین‌حال، هیدر بار مسوول دیده بان حقوق بشر در افغانستان نیز، می‌گوید که افغان‌ها با چنان سرعتی از ایران اخراج می‌شوند که حتا فرصت آن داده نمی‌شود تا خانواده‌ها و یا دیگر بستگان خود را از اخراج خود اطلاع دهند. به گفته‌ی او، اکثری از اخراج شدگان نمی‌توانند دستمزدها و اموال خود را از صاحبان کار و خانه‌ها خود بگیرند.

اشتراک گذاري با دوستان :