.

زنگ اول

در اعلام نتایج ابتدایی تاخیر نکنید

فردا طبق تقویم انتخاباتی، باید نتایج ابتدایی انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام شود. سخنگوی کمیسیون انتخابات احتمال تاخیر در اعلام نتایج را رد نکرده است؛ اما انتظار همه این است که کمیسیون مستقل انتخابات، برمبنای تقویم انتخاباتی عمل کند و به تاریخ چهار ثور نتایج...

ادامه مطلب

مصاحبه ها

دسته‌بندی مطالب بر اساس تاریخ نشر


ثور ۱۳۹۲
ش ی د س چ پ ج
« حمل   جوزا »
 ۱۲۳۴۵۶
۷۸۹۱۰۱۱۱۲۱۳
۱۴۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰
۲۱۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷
۲۸۲۹۳۰۳۱  
یک صدا


ستاره اقبال نوازشریف

شنبه ۲۱ ثور ۱۳۹۲

- بیژن فرهان


امروز انتخابات سراسری در کشور همسایه ما پاکستان برگزار می‌شود. مبارزات انتخاباتی آن کشور، پنج‌شنبه‌شب به پایان رسید. در انتخابات پارلمانی پاکستان، برخلاف انتخابات پارلمانی ما، نظم حزبی حاکم است. تقریبا ۱۵ حزب و جریان سیاسی در انتخابات پاکستان با هم‌دیگر رقابت می‌کنند. مهم‌ترین این احزاب، حزب مردم، حزب مسلم‌لیگ شاخه نواز، تحریک انصاف به رهبری «مفتی» عمران‌خان و دو حزب بنیادگرای این کشور، هر یک جمعیت‌العلمای اسلام و جماعت اسلامی است.
احزاب قومی‌ای چون حزب متحده قومی و حزب ملی عوامی نیز، در ایالت‌های سند و خیبر پختونخوا فعال هستند. رهبران این احزاب که بیشترشان چهره‌های شناخته شده هستند، در مبارزات انتخاباتی، هم‌دیگر را به بی‌کفایتی و فساد متهم کردند.

نوازشریف و سیاست داخلی و خارجی

نوازشریف، رهبر حزب مسلم‌لیگ و نخست‌وزیر پیشین پاکستان که در ایالت پرجمعیت و کلیدی پنجاب پایگاه اجتماعی دارد، در همه همایش‌های انتخاباتی‌اش، حزب مردم و سران آن را به بی‌کفایتی و فساد متهم می‌کرد. نوازشریف در آخرین سخنرانی انتخاباتی‌اش، خطاب به مردم پاکستان گفت که اگر به حزب او اعتماد کنند، سرنوشت کشورشان را تغییر می‌دهد. نوازشریف خواستار اصلاحات در قوه قضاییه پاکستان است. قوه قضاییه پاکستان، به سبک قوه قضاییه بریتانیا ساخته شده است و بر مبنای نظام حقوقی «کامن ولت» داوری می‌کند. اما نوازشریف می‌خواهد، احکام فقهی، جانشین نظام حقوقی کنونی پاکستان شود. او در زمان نخست‌وزیری‌اش در سال ۱۹۹۹، پیش از کودتای نظامی پرویز مشرف لایحه‌ای موسوم به «شریعت بل» را به پارلمان ملی پاکستان ارایه کرد. او در آن زمان گفت، می‌خواهد احکام فقهی جانشین نظام حقوقی کنونی پاکستان شود.
در آن زمان، حزب مردم به رهبری بی‌نظیر بوتوی فقید، به‌شدت با این لایحه مخالفت کرد. بی‌نظیر بوتو در آن زمان گفته بود، نوازشریف در نظر دارد زیر نام فقه و شرع، دموکراسی پاکستان را نابود کند، طالبانیزم را روی کار آورد و خود را امیرالمومنین این کشور بسازد. در آن زمان گروه طالبان در افغانستان حکومت می‌کرد و رهبر خود را امیرالمومنین می‌خواند. اظهارات بی‌نظیر بوتو، چندان بی‌مورد هم نبود. نوازشریف در آن زمان، باربار از اجرای مجازات خشن توسط طالبان بر دزدان و راهزنان، ستایش کرده بود و خواستار اجرای آن در پاکستان نیز شده بود. در آن زمان، لایحه «شریعت بل» نوازشریف از پارلمان وقت پاکستان گذشت، حزب مردم در تلاش بود تا جلو آن را در مجلس سنای این کشور بگیرد. اما کودتای ارتش، به نوازشریف مجال نداد تا به آرزویش برسد.

خروج از ایتلاف ضد ترور

در آن زمان عده‌ای از اعضای حزب مسلم‌لیگ نیز بر نوازشریف انتقاد کردند و او را به نادیده گرفتن رویای محمدعلی جناح متهم کردند. محمدعلی جناح که از او به‌عنوان بنیان‌گذار پاکستان نامبرده می‌شود، آرزو داشت تا پاکستان به‌عنوان کشوری مدرن، دموکرات و سکولار، عرض وجود کند. نوازشریف گرچه در مبارزات انتخاباتی امسال تاکید زیادی بر «شریعت بل» نمی‌کرد، اما به‌نظر می‌رسد که او خواستار چنین چیزی است و در صورتی‌که حزبش، اکثریت آرا را به‌دست آورد، احتمال این‌که بار دیگر این لایحه را به پارلمان معرفی کند، زیاد است.
نوازشریف در سیاست خارجی نیز موضعی دارد که زنگ خطر جدی برای ناتو و امریکا به‌حساب می‌رود. آقای شریف در آخرین همایش انتخاباتی‌اش در لاهور گفت، اگر پیروز شود، پاکستان را از ایتلاف بین‌المللی ضدترور بیرون می‌کند. به‌گفته نوازشریف، طالبان پاکستانی و بحران امنیتی پاکستان، برآیند عضویت پاکستان در ایتلاف بین‌المللی ضدترور است و باید این کشور از آن ایتلاف بیرون شود. روشن نیست که آیا نوازشریف در این اظهار نظرش جدی است یا این موضع‌گیری هم، تلاشی است برای باج‌گیری بیشتر از امریکا و ناتو؟ عمران‌خان رهبر تحریک انصاف نیز، در سیاست خارجی موضعی شبیه نوازشریف دارد.
آقای عمران‌خان حتا گفته است در صورتی‌که نخست‌وزیر شود، ارتش را از مناطق قبایلی فرامی‌خواند و داستان عضویت پاکستان در ایتلاف بین‌المللی ضدترور را برای همیشه خاتمه می‌دهد.

حزب وفادار به رویای جناح

اما به‌نظر می‌رسد تنها حزبی که به‌شدت و قاطعیت به رویای محمدعلی جناح وفادار مانده، حزب مردم پاکستان است. رهبران این حزب در تمام همایش‌های انتخاباتی خود، بر دموکراسی و لزوم تقویت دموکراسی در پاکستان تاکید می‌کنند. بلال بوتو، پسر بی‌نظیر بوتو، رهبر فقید حزب مردم، در آخرین همایش انتخاباتی این حزب گفت، جان مادرش فدای دموکراسی شد. او گفت دموکراسی برای آنان ارزش ذاتی دارد و برای تقویت آن تلاش می‌کنند. اما حزب مردم در طول حاکمیت پنچ‌ساله خود، نتوانست، آن‌طور که رای‌دهندگان انتظار داشتند، به مردم، خدمات عرضه کند. بحران برق و انرژی در زمان حکومت این حزب اوج گرفت و اقتصاد پاکستان نیز دچار بحران شد. به همین دلیل گفته می‌شود که حزب مردم، بخش بزرگی از آرایی را که در انتخابات گذشته به‌دست آورده بود، از دست خواهد داد.

خشونت بی‌مانند

خشونت در مبارزات انتخاباتی پاکستان، چیز تازه‌ای نیست، اما در مبارزات انتخاباتی امسال، طالبان پاکستانی خشونت بی‌مانندی اعمال کردند. این گروه بر همایش‌های انتخاباتی حزب مردم و حزب موتلفش عوامی نشنل پارتی، حملات انتحاری کردند و جان بسیاری‌ها را گرفتند. طالبان پاکستانی اعلام کردند که سیاست‌ها و افکار سکولار این احزاب برای آنان قابل قبول نیست و به همین دلیل آنان را می‌کشند. حزب متحده قومی در ایالت سند نیز، آماج حملات طالبان قرار گرفت. خشونت بی‌مانند طالبان پاکستانی و حملات آنان بر همایش‌های انتخاباتی پدیده کاملا جدید در تاریخ پاکستان است. ترس از ادامه حملات انتحاری سبب شد، تا این احزاب بسیاری از همایش‌های انتخاباتی خود را لغو کنند.

خدمت حزب عوامی

به‌نظر می‌رسد که عمر حکومت حزب عوامی ملی بر ایالت خیبر پختونخوا نیز به پایان رسیده است. مهم‌ترین خدمت این حزب به این ایالت، تغییر نام آن از « ایالت صوبه سرحد» به ایالت خیبر پختونخوا بود. «صوبه سرحد» نوعی نام‌گذاری سیاسی– نظامی بود و ملی‌گرایان پشتون از آن شاکی بودند. تغییر نام ایالت پشتون‌نشین، گام مهمی در تثبیت هویت فرهنگی پشتون‌ها در چارچوب نظام فدرال پاکستان بود. قبلا پشتون‌ها از این امتیاز بی‌بهره بودند و برخی از حکام پیشین افغانستان نیز، بر همین نکته انگشت می‌گذاشتند و خواستار احقاق حقوق پشتون‌های پاکستان بودند. پیش‌بینی‌ها بر این است که در ایالت خیبر پختونخوا، یک حکومت ایتلافی متشکل از چندین حزب تشکیل شود. در سطح کشور، پیش‌بینی‌ها و نظرسنجی‌ها، ستاره اقبال نوازشریف را بلندتر نشان می‌دهد.
شاید او نخست‌وزیر آینده پاکستان باشد. مشرف از صحنه رفت، حزب مردم، محبوبیت خود را از دست داده و عمران خان نیز سیاست‌مدار تازه‌کار است. بنابراین، نوازشریف در موقعیت بهتری قرار دارد. اما این‌که ادارات قدرتمند نظامی و استخباراتی در پایان کار چه می‌کنند، سوالی است که هیچ کسی پاسخ آن را نمی‌داند.

مطالب مرتبط


اشتراک گذاري با دوستان :